Öğrenci

Lisans Programı

1. Programın Genel Yapısı

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Lisans Programı dört yıllık (8 yarıyıl) bir eğitim sürecinden oluşmakta olup toplam 240 AKTS ile tamamlanır. Program, öğrencilerin felsefi düşünmeyi tarihsel kökenleri ve çağdaş yönelimleriyle birlikte kavrayabilecekleri bütüncül bir müfredat anlayışına sahiptir.
 Eğitim yapısı, felsefe tarihini, sistematik felsefe disiplinlerini, mantık çalışmalarını ve Türk-İslam düşüncesini kapsayan geniş bir çerçeve sunarken; metin merkezli okuma pratikleri ve disiplinler arası yöntemleri programın her aşamasına entegre eder.

Programın felsefi yaklaşımı;

metin çözümlemesine dayalı,

tarihsel ve sistematik boyutları bütünleştiren,

eleştirel ve disiplinler arası bir araştırma anlayışını teşvik eden,

analitik gelenek ile kıta geleneğini birlikte ele alan
 bir düşünce modeline dayanır.

2. Kabul Koşulları

2.1. Türk Vatandaşı Öğrenciler

Bölüme giriş, ÖSYM tarafından gerçekleştirilen YKS Eşit Ağırlık (EA) puan türü üzerinden yapılır. Bölüm, her yıl belirlenen kontenjan dahilinde öğrenci kabul eder.

2.2. Yabancı Uyruklu Öğrenciler

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan veya ortaöğrenimini yurtdışında tamamlayan öğrenciler, İstanbul Üniversitesi İÜYÖS sınavı aracılığıyla programa başvurabilirler. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

 

3. Yatay  Geçiş

Başka bir yükseköğretim kurumunda öğrenim gören öğrenciler, Yatay Geçiş hükümleri uyarınca programa başvurabilirler. Başvuru koşulları, kontenjanlar ve değerlendirme esasları Yükseköğretim Kurulu ve İstanbul Üniversitesi ilgili yönetmeliklerinde belirlenmiştir. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

4. Müfredat ve Ders Yapısı

Programın ders yapısı, öğrencilerin felsefeyi hem tarihsel gelişimi içinde hem de sistematik problem alanları aracılığıyla kavramalarını sağlayacak şekilde oluşturulmuştur. Derslerin tematik dağılımı şöyledir:

4.1. İlk Yıllar – Temel Altyapı

Antikçağ, Ortaçağ ve Modern Felsefe tarihine giriş

Klasik mantık ve modern mantık uygulamaları

Temel kavramlar ve felsefi yöntemler

Metin odaklı okuma ve tartışma becerileri

4.2. Orta Dönem – Yoğunlaşma ve Gelişim

Epistemoloji, ontoloji, zihnin felsefesi

Etik, siyaset felsefesi, bilim felsefesi

Türk-İslam düşüncesi, kelam ve klasik metin çözümlemeleri

Argümantasyon ve analitik metodoloji

4.3. Son Yıllar – Uzmanlaşma ve Araştırma

Geniş seçmeli ders havuzu aracılığıyla ilgi alanına yönelme

Farklı geleneklerin karşılaştırmalı analizi

Disiplinler arası dersler (sosyoloji, sanat tarihi, psikoloji, hukuk vb.)

Zorunlu Bitirme Tezi, danışman eşliğinde yürütülen özgün bir araştırmayı içerir.

Güncel ders programı için:
 https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram?id=1109&yil=2025

5. Öğrenme Çıktıları ve Mezuniyet Yetkinlikleri

Programdan mezun olan öğrenciler, felsefi düşünme, araştırma ve yorumlama alanlarında kapsamlı bir yetkinlik kazanırlar. Bunlar arasında:

5.1. Bilgi

Felsefe tarihinin temel dönemlerini, kavramlarını ve düşünürlerini açıklayabilme

Felsefi metinleri bağlamı içinde analiz edebilme

Alanına ilişkin literatürü disiplinler arası bir çerçevede değerlendirebilme

5.2. Beceri

Felsefi argüman kurma, çözümleme ve eleştirel değerlendirme yapabilme

Farklı metodolojik yaklaşımları kullanarak araştırma yürütebilme

Veri tabanları ve akademik kaynakları etkin şekilde kullanabilme

Problemleri tanımlama, gerekçelendirme ve çözüm üretme becerisi

Kavramları, kuramları ve yorumları karşılaştırmalı biçimde uygulayabilme

5.3. Tutum ve Sorumluluk

Felsefi bilgiyi ve araştırma bulgularını etik, toplumsal ve kültürel değerlere uygun biçimde kullanma

Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kültürel değerlerin korunması, çevre duyarlılığı gibi konularda bilinç geliştirme

İş sağlığı ve güvenliği, kalite kültürü ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket etme

6. Ulusal ve Uluslararası Değişim Programları

Erasmus

Bu bölümün anlaşmalı olduğu üniversite ve bölümlerin detaylı bilgilerine ulaşmak için aşağıdaki resmi ErasmusPort sayfasına girip ilgili arama alanlarına (örneğin “Edebiyat Fakültesi – Felsefe Bölümü”) bilgileri girerek arama yapabilirsiniz: 

https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias

Akademik Yıl
Giden Öğrenci
Gelen Öğrenci
2024–2025
6
1
2023–2024
4
2
2022–2023
1
0
2021–2022
2
2
2020–2021
0
1
Toplam
13
6

 

 

Üniversite (Partner)
Ülke
Hareketlilik Türü
Program/Alan
Yıllar
Dil
Link
University of Wroclaw – Instytut Filozofii
Polonya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans, YL, Doktora)
2022-2028
English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/98 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
University of Warsaw – Wydział Filozofii
Polonya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (İngilizce ve Türkçe B2 şartlı)
2022-2028
English/Turkish B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/246 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
Universität Hamburg
Almanya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans & YL)
2022-2029
German B2 / English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/747 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
University of Pisa – Philosophy and Ethics
İtalya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy & Ethics
2022-2028
English/Italian B1-B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/370 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
Ruhr University Bochum – Fakultät für Philosophie
Almanya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans & YL)
2023-2028
German B2 / English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/780 (erasmusport.istanbul.edu.tr)

 

Mevlana 

Mevlana Değişim Programı kapsamında felsefe bölümü öğrencileri, yalnızca felsefe alanı için yapılmış ikili anlaşmalar bulunan üniversitelere başvurabilir. İstanbul Üniversitesi’nin Mevlana anlaşmalarına ilişkin ayrıntılı bilgilere aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

 https://mevlana.istanbul.edu.tr/tr/content/anlasmalar/anlasmalar

Felsefe alanı için Mevlana kapsamında anlaşması bulunan üniversite, Keimyung University (Güney Kore)’dir.

Farabi

Farabi Değişim Programı kapsamında felsefe bölümü öğrencileri, İstanbul Üniversitesi ile Farabi protokolü bulunan ve felsefe alanında öğrenci değişimine açık olan üniversitelere başvurabilir. İstanbul Üniversitesi’nin Farabi Programı kapsamındaki anlaşmalı üniversitelerin listesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

 https://farabi.istanbul.edu.tr/tr/content/anlasmali-universiteler/anlasmali-universiteler

Bu listede yer alan üniversiteler İstanbul Üniversitesi ile Farabi protokolü bulunan kurumlardır. Ancak başvuru yapılabilmesi için ilgili üniversitede felsefe alanında karşılıklı bölüm/birim eşleşmesinin bulunması gerekmektedir.

7. Mezuniyet Koşulları

Programı tamamlayarak mezun olabilmek için:

Toplam 240 AKTS’nin başarıyla tamamlanması

Zorunlu Bitirme Tezinin teslim edilip başarıyla değerlendirilmesi

Genel Not Ortalamasının (GNO) en az 2.00/4.00 olması

gerekmektedir.

8. Akademik Danışmanlık

Her öğrenciye eğitim sürecinin başında bir akademik danışman atanır.

Danışman:

Ders seçimi ve müfredat planlaması

Akademik ilgi alanlarının yönlendirilmesi

Değişim programları ve lisansüstü hedefler

Bitirme tezi süreci
gibi konularda öğrenciye rehberlik eder.

Yüksek Lisans Programı

1. Program Hakkında

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Tezli Yüksek Lisans Programı, 1984–1985 akademik yılında açılmış olup felsefe alanında derinleşmek, araştırma yürütmek ve akademik çalışmalara katkı sağlamak isteyen öğrenciler için yapılandırılmış bir lisansüstü programdır. Program, felsefi düşüncenin tarihsel temelini, sistematik alanlarını ve çağdaş tartışmalarını yüksek akademik standartlarla ele almayı amaçlar.

Eğitim dili Türkçedir; program örgün öğretim şeklinde yürütülmekte ve her yıl ortalama 15 öğrenci kabul etmektedir. Çalışma dilleri İngilizce, Almanca ve Fransızcayı kapsar.

Program, yüksek lisans düzeyinde araştırma yetkinliği, metin analizi, kavramsal çözümleme, eleştirel düşünme ve akademik yazım becerileri kazandırmayı hedefler. Öğrencilerin hem klasik hem modern felsefe literatürüne hâkim olması, alan içi ve disiplinler arası araştırma yapabilmesi ve bağımsız bir bilimsel çalışma (tez) üretebilmesi beklenir.

Program Başkanı: Prof. Dr. Nedim Yıldız

 

2. Amaç ve Hedefler

Program, felsefi geleneklere hâkim, düşünsel üretim yapabilen ve çağdaş tartışmalara katkı sunabilecek nitelikte araştırmacılar yetiştirmeyi amaçlar. Bu doğrultuda:

Amaçlar

  1. Felsefi problemlere yönelik derinlikli analiz yapabilen, klasik ve çağdaş felsefe literatürüne hâkim öğrenciler yetiştirmek.
  2. Eleştirel düşünme ve kavramsal analiz yetkinliğine sahip, problem çözme ve kuramsal çıkarım yapabilen bireyler yetiştirmek.
  3. Felsefi bilgi üretimine katkı sağlayacak akademik araştırma becerilerini geliştirmek.
  4. Türkiye’de felsefenin gelişimine, literatüre ve düşünsel tartışmalara katkıda bulunacak yetkin araştırmacılar kazandırmak.

Hedefler

  1. Öğretim üyeleri ile öğrenciler arasında bilimsel iletişimi güçlendirmek.
  2. Felsefi metin çözümleme, tartışma ve yorumlama becerilerini geliştirmek.
  3. Disiplinler arası düşünme ve araştırma yapabilme kapasitesini artırmak.
  4. Akademik ihtiyaçlara yanıt verebilecek düzeyde donanımlı mezunlar yetiştirmek.

 

3. Kabul Koşulları

Adayların kabulü, İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve ilgili Enstitü kararlarına göre yapılır.

3.1. Genel Kontenjan Başvuruları

Mezuniyet Koşulu

  • Felsefe veya ilgili bir alanda lisans mezunu olmak.

ALES Koşulu

  • ALES (Sözel veya EA) puan türünden üniversitenin belirlediği taban puana sahip olmak.

Yabancı Dil Koşulu

  • YDS, YÖKDİL veya eşdeğeri sınavlardan Senato tarafından belirlenen asgari puanı almak.

Değerlendirme Ölçütleri

  • ALES puanı
  • Lisans not ortalaması
  • Bilim Sınavı / Mülakat
  • Yabancı dil puanı

(Oranlar Enstitü tarafından her başvuru döneminde ilan edilir.)

3.2. Yatay Geçiş Koşulları

İstanbul Üniversitesine yatay geçiş işlemleri,
“Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yönetmeliği”
 çerçevesinde yürütülür.

3.3. Yurtdışı Kontenjanı Başvuruları

Yurtdışından başvuran adaylarda:

  • Denklik belgesi (ilgili alanlar için zorunlu)
  • Yabancı dil yeterliliği
  • Akademik değerlendirme ölçütleri

aranır.

 

4. Önceki Öğrenmenin Tanınması

Türkiye'deki ve yabancı yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için ilgili YÖK yönetmelikleri geçerlidir.

Meslek Yüksekokulu mezunlarının lisans tamamlama süreçleri, ilgili Dikey Geçiş Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

 

5. Programın Yapısı

Program toplam 120 AKTS’den oluşur:

  • 1 Seminer dersi (zorunlu)
  • En az 7 ders (zorunlu- seçmeli)
  • Yüksek lisans tezi (60 AKTS)

Öğrencinin mezun olabilmesi için alması gereken 120 AKTS’nin dağılımı aşağıdaki gibidir:

  • Toplam 60 AKTS’lik en az 7 ders (21 Kredi) ile Seminer dersini başarıyla tamamlamış olması,
  • Akademik etik kurallara uygun bir tez (60 AKTS) hazırlaması
  • Tezini jüri önünde başarıyla savunması
  • Genel not ortalamasının en az 2.00/4.00 olması

5.1 Müfredatın Temel Yapısı (Özet)

Program temelde dört eksen üzerine kuruludur:

  1. Felsefe Tarihi (Antik, Ortaçağ, Modern, Çağdaş)
  2. Sistematik Felsefe (Epistemoloji, Ontoloji, Ahlak, Siyaset, Estetik, Dil Felsefesi)
  3. Mantık ve Bilim Felsefesi
  4. Türk-İslam Düşüncesi

Ayrıca seçmeli dersler; fenomenoloji, kıta felsefesi, analitik felsefe, etik teorileri, kültür felsefesi, modern düşünce, çağdaş filozof okumaları gibi alanları kapsar.

Detaylı müfredat için:
 https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram?id=1580&yil=2025

6. Program Süresi 

Tezli yüksek lisans programı, ilgili yönetmelik uyarınca en az dört yarıyılda tamamlanır.
 Programı tamamlama için üst süre altı yarıyıldır.

Öğrenciler:

  • İlk iki yarıyılda ders yüklerini tamamlar,
  • En geç üçüncü yarıyılda tez danışmanı atanır,
  • Dördüncü yarıyıldan itibaren tez çalışmasını yürütür.

Altı yarıyıl içinde tezini başarıyla savunamayan öğrencilerin ilişiği kesilir.

7. Tez ve Danışmanlık Süreci

Danışman Ataması

  • Öğrenciye en geç üçüncü yarıyılın başında bir tez danışmanı atanır.
  • Tez konusunun belirlenmesi danışman ile birlikte gerçekleştirilir ve enstitüye bildirilir.

Tez Önerisi

  • Öğrenci, danışmanı ile belirlediği tez önerisini üçüncü yarıyıl içinde ilgili birimlere sunar.
  • Tez önerisi kabul edilen öğrenci, izleyen yarıyıllarda "Tez Çalışması" dersine kayıtlanır.

Tez Çalışması

  • Tez, toplam 60 AKTS yüküne sahiptir ve araştırma, metin çözümlemesi, literatür taraması ve özgün bir felsefi katkıyı içerir.
  • Tez çalışması danışman gözetiminde yürütülür ve her yarıyıl düzenli ilerleme raporları enstitüye bildirilir.

Savunma

  • Tezini tamamlayan öğrenci, jüri önünde sözlü savunmaya alınır.
  • Savunma sonucunda kabul, düzeltme veya ret kararı verilir.
  • Tezi kabul edilen öğrenci, gerekli düzenlemeleri tamamlayıp teslim işlemlerini gerçekleştirdiğinde mezuniyet hakkı kazanır.

8. Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları)

  1. Felsefe tarihinin temel kavramlarını, yönelimlerini ve filozoflarını açıklayabilme.
  2. Klasik ve çağdaş felsefi yaklaşımları analiz edip değerlendirebilme.
  3. Felsefe alanındaki bilgi ve becerileri kullanarak kişisel ve kurumsal gelişimi planlayabilme.
  4. Akademik metinleri çözümleyebilme, yorumlayabilme ve tartışabilme.
  5. Felsefi bilgi üretiminde araştırma yöntemlerini uygulayabilme.
  6. Felsefe alanında disiplinler arası çalışmalara katılabilme.
  7. Eleştirel düşünme, argümantasyon ve kavramsal analiz becerileri geliştirme.
  8. Güncel felsefi tartışmalara kuramsal katkı sunabilme.
  9. Bilimsel veri toplama, analiz etme ve yorumlama süreçlerini uygulayabilme.
  10. Problemleri tanımlayıp çözüm önerileri geliştirebilme.
  11. Bilgi kaynaklarını etkin biçimde tarayıp kullanabilme.
  12. Felsefi çalışmaların toplumsal, kültürel ve etik boyutlarına ilişkin farkındalık.

 

9. Yetkinlikler

  • Akademik araştırma süreçlerinde etik ilkelere uygun hareket etme.
  • Toplumsal, bilimsel, kültürel değerlere saygılı bir yaklaşım geliştirme.
  • Sosyal adalet, kalite kültürü, kültürel değerlerin korunması, çevre duyarlığı alanlarında bilinç sahibi olma.
  • İş sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalık geliştirme.

 

10. Kesin Kayıt İçin Gerekli Belgeler

Adaylar, Enstitü tarafından ilan edilen tarihlerde aşağıdaki belgeleri teslim etmelidir:

  1. Lisans diploması veya mezuniyet belgesinin onaylı sureti
  2. Lisans transkripti (onaylı)
  3. ALES sonuç belgesi
  4. Yabancı dil yeterlik belgesi
  5. 6 adet vesikalık fotoğraf
  6. Nüfus cüzdanı fotokopisi
  7. Askerlik durum belgesi (erkek adaylar için)
  8. Öğrenim ücreti / katkı payı banka dekontu
  9. Yabancı uyruklular için pasaport çevirisi, Türkçe yeterlik belgesi, ikamet belgesi
  10. Yurt dışından mezun olanlar için denklik belgesi ve kurum tanınırlığına ilişkin belgeler
  11. İkametgah beyan formu

(Belgelerin içerikleri Enstitü tarafından her dönem yeniden güncellenebilir.)

 

11. İş Birliği

Program, İstanbul Üniversitesi’nin farklı fakülteleri ve ilgili akademik birimleriyle; ayrıca ulusal ve uluslararası akademik kurumlarla iş birliğini sürdürmektedir.

12. Dilekçe ve Formlar

İlgili belgeler için:
https://sosyalbilimler.istanbul.edu.tr/tr/content/ogrenci-isleri/dilekceler-ve-formlar 

13. Bilimsel Hazırlık Programı

Felsefe Tezli Yüksek Lisans Programına,

  • Lisans derecesini felsefe dışındaki bir alanda tamamlamış olan,
  • Ya da lisans derecesini başka bir yükseköğretim kurumunda almış adaylar için,
     Anabilim Dalı Başkanlığı’nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

Bilimsel hazırlık programının temel esasları şöyledir:

1. Süre

  • Program süresi en çok iki yarıyıldır ve dönem izni dışında uzatılamaz.
  • Bu süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.
  • Bilimsel hazırlık süresi, yüksek lisans öğrenim süresine dâhil edilmez.

2. Dersler

  • Yüksek lisans öğrencileri bilimsel hazırlık kapsamında lisans düzeyinde dersler alırlar.
  • Bilimsel hazırlıkta alınan dersler, yüksek lisans programının zorunlu derslerinin yerine geçmez.

3. Lisansüstü Ders Alma İmkânı

  • Bilimsel hazırlık ile birlikte, Enstitü’nün onayı ile öğrencinin yüksek lisans programından en fazla 6 kredilik ders almasına izin verilebilir.
  • Bu derslerde başarılı olan öğrencinin bu dersleri, bilimsel hazırlığı tamamladıktan sonra program ders yüküne intibak edilir ve sayılır.

Bu program, öğrencinin yüksek lisansa başlamadan önce gerekli felsefi altyapıyı ve kavramsal yeterliliği kazanmasını amaçlayan bir geçiş aşamasıdır.

Doktora Programı

1. Program Hakkında

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Doktora Programı, 1984–1985 akademik yılında açılmış olup, felsefe alanında derinleşmek, özgün araştırmalar yürütmek ve akademik literatüre katkı sunmak isteyen öğrenciler için yapılandırılmış bir lisansüstü programdır.

Programın temel amacı, öğrenciye:

  • bağımsız araştırma yapma,
  • bilimsel problemleri ve verileri geniş ve derin bir bakış açısıyla irdeleyerek yorumlama ve analiz etme,
  • bu süreçten hareketle yeni sentezler ve özgün katkılar üretme

becerilerini kazandırmaktır (Yönetmelik, md. 44).

Programda, felsefi düşüncenin tarihsel temelleri, sistematik alanları ve çağdaş tartışmaları ileri düzeyde ele alınır; öğrencinin kendi araştırma alanında bilime yenilik getiren, yeni bir bilimsel yöntem geliştiren veya bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulayan bir tez ortaya koyması beklenir.

  • Eğitim dili: Türkçe
  • Öğretim türü: Örgün öğretim
  • Açıldığı yıl: 1984–1985
  • ISCED kodu: Genel alan: 22 / Temel alan: 224/226
  • Kontenjan (ortalama): 15
  • Yabancı diller: İngilizce, Almanca, Fransızca (çalışma ve kaynak dilleri)

Program, doktora düzeyinde araştırma yetkinliği, metin çözümlemesi, kavramsal analiz, eleştirel düşünme ve akademik yazım becerileri kazandırmayı hedefler.

Program Başkanı: Prof. Dr. Nedim Yıldız

 

2. Amaç ve Hedefler

Bölümümüz doktora programı, lisansüstü eğitimi sonucunda gündelik ve kuramsal sorunları felsefi bakış açısıyla ele alan, bunlara yanıt üretebilen ve felsefenin tarihsel ve çağdaş gelişiminin farkında olan araştırmacılar yetiştirmeyi hedefler.

Amaçlar

  1. Felsefi problemlere yönelik derinlikli ve özgün analiz yapabilen, klasik ve çağdaş felsefe literatürüne hâkim araştırmacılar yetiştirmek.
  2. Eleştirel düşünce yapısına sahip, eldeki bilgileri analiz edip gerekli sentezleri yapabilen bireyler yetiştirmek.
  3. Felsefe alanında bilgi üretimine katkı sağlayacak akademik araştırma becerilerini geliştirmek.
  4. Türkiye’de felsefenin gelişimine, kaynakların zenginleşmesine ve dünyadaki felsefi gelişmeleri takip ederek bu gelişime katkı sağlayan bireyler yetiştirmek.
  5. Ülkemizin felsefe alanında donanımlı, toplumsal ve bireysel sorunları çözebilen akademik insan gücü ihtiyacını karşılamak.

Hedefler

  1. Öğretim üyeleri ile öğrenciler arasındaki bilimsel diyaloğu ve danışmanlık ilişkisini güçlendirmek.
  2. Temel felsefi sorunsalların, klasik metinlerin ve çağdaş tartışmaların eleştirel biçimde tartışıldığı bir akademik ortam sunmak.
  3. Disiplinler arası araştırma ve incelemeye yönelmiş, eleştirel ve kavramsal düşünme becerileri gelişmiş araştırmacılar yetiştirmek.
  4. Akademik yaşamda ve ilgili kurumlarda görev alabilecek, yayın üretebilen ve proje yürütebilen mezunlar yetiştirmek.

 

3. Kabul Koşulları

Kabul koşulları, İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve Senato kararları çerçevesinde belirlenir.

Genel ifade:

“İ.Ü. Lisansüstü eğitim-öğretim yönetmeliğinin öngördüğü ve Senatonun belirlediği şartlara uyum sağlamak.”

3.1. Genel Kontenjan Başvuruları

Mezuniyet koşulu

  • Felsefe veya ilgili alanlarda tezli yüksek lisans mezunu olmak (ilgili başvuru kılavuzunda belirtilen alanlar esas alınır).
  • Yönetmelik uyarınca bazı programlarda lisans derecesi ile doğrudan doktora kabulü de mümkündür; güncel koşullar her başvuru döneminde ilan edilir.

ALES koşulu

  • ALES’in ilgili puan türünden (Sözel veya EA) Senato tarafından belirlenen taban puana sahip olmak.

Yabancı dil koşulu

  • YDS, YÖKDİL veya eşdeğeri uluslararası sınavlardan (YÖK tarafından tanınan sınavlar) Senato tarafından belirlenen asgari puanı almak.

Değerlendirme ölçütleri

  • ALES puanı
  • Yüksek lisans not ortalaması (veya ilgili düzey)
  • Bilim sınavı / mülakat
  • Yabancı dil puanı

(Oranlar ve özel şartlar her dönem Lisansüstü Başvuru Duyurusunda ilan edilir.)

3.2. Yatay Geçiş Koşulları

İstanbul Üniversitesine lisansüstü düzeyde yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için:

  • “Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik”
  • ve İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlediği esas ve şartlar

uygulanır.

3.3. Yurtdışı Kontenjanı Başvuruları

Yurtdışından başvuran adaylarda:

  • YÖK tarafından verilen denklik belgesi (ilgili alanlar için zorunlu),
  • Yabancı dil yeterliliği,
  • İlgili Enstitü’nün belirlediği akademik değerlendirme ölçütleri

aranır.

 

4. Önceki Öğrenmenin Tanınması

Türkiye’deki ve yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından İstanbul Üniversitesine yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için:

  • İlgili YÖK yönetmelikleri,
  • İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlediği esas ve şartlar

doğrultusunda önceki öğrenmenin tanınması ve kredi transferi yapılabilir.

Meslek Yüksekokullarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçişleri için “Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik” hükümleri uygulanır; ancak doktora başvurularında esas alınan düzey tezli yüksek lisans derecesidir.

 

5. Programın Yapısı

Doktora programı; dersler, seminer, doktorа yeterlik sınavı, tez önerisi ve savunması, tez çalışması, tez savunma sınavı ve varsa tamamlayıcı faaliyetler/uygulamalardan oluşur.

5.1. Kredi ve AKTS Yapısı

Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için doktora programı:

  • En az 24 kredilik ve her dönem en az 60 AKTS olmak üzere en az 8 ders,
  • Seminer dersi,
  • Tez önerisi, yeterlik sınavı ve tez çalışması da dâhil olmak üzere toplam en az 240 AKTS’den oluşur.

Lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için ise:

  • En az 42 kredilik 14 ders,
  • Seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması dâhil toplam en az 300 AKTS’den oluşur.

Not: Felsefe Doktora Programı için hangi mezuniyet türlerinden alım yapıldığına ilişkin güncel bilgiler, ilgili dönem Lisansüstü Başvuru Kılavuzunda ilan edilmektedir.

Lisans dersleri, doktora ders yüküne ve kredi hesaplamasına sayılmaz.

 

6. Program Süresi

Öğrenim süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç olmak üzere:

  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için:
    • Normal süre: 8 yarıyıl
    • Azami süre: 12 yarıyıl
  • Lisans derecesi ile kabul edilenler için:
    • Normal süre: 10 yarıyıl
    • Azami süre: 14 yarıyıl

Ders tamamlama süreleri:

  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için: kredili dersleri başarıyla tamamlama azami süresi 4 yarıyıl,
  • Lisans derecesi ile kabul edilenler için: azami 6 yarıyıl.

Bu süreler içinde derslerini ve yönetmelikte öngörülen en az genel not ortalamasını tamamlayamayan öğrencilerin programla ilişiği kesilir.

 

7. Tez, Danışmanlık ve Yeterlik Süreci

7.1. Danışman Ataması

  • Her öğrenci için bir tez danışmanı, Enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilir; danışman ataması Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir.
  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için danışman ataması en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar, lisans derecesi ile kabul edilenler için en geç dördüncü yarıyılın sonuna kadar yapılır.

7.2. Doktora Yeterlik Sınavı

  • Yeterlik sınavı; ders ve seminerlerini tamamlayan öğrencinin, alanındaki temel konular, kavramlar ve doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığını ölçer.
  • Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girebilir.
  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler en erken 3., en geç 5. yarıyılın sonunda; lisans derecesiyle kabul edilenler en erken 5., en geç 7. yarıyılın sonunda yeterlik sınavına başvurmak zorundadır.

Yeterlik sınavı:

  • Yazılı ve sözlü iki bölümden oluşur.
  • Başarı notu 100 üzerinden en az 75’tir.
  • Sınav, doktora yeterlik komitesi ve jürisi tarafından yürütülür; komite ve jüri yapısı yönetmelik md. 48/3-4’te ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Bölüm içi Yeterlik Kriterleri:

  • 2016 Aralık döneminden itibaren, doktora yeterlik sürecinde öğrencinin ulusal veya uluslararası hakemli bir dergide en az bir makale yayımlamış olması;
  • Yeterlik sözlü sınavında, ilgili alanda hazırlanmış en az 50 eserlik (kitap, makale, tez vb.) literatüre hâkimiyetin gösterilmesi;
  • Yeterlik sorularının, dört temel alan (Etik/Estetik/Politik Felsefe/Tarih Felsefesi; Dil ve Bilim Felsefesi–Mantık–Zihin Felsefesi; Epistemoloji–Ontoloji–Metafizik–Fenomenoloji–Felsefe Tarihi; Türk-İslam Felsefesi ve Modern Türk Düşüncesi) etrafında yapılandırılmış soru havuzundan seçilmesi

esas alınır.

-Doktora Yeterlilik Soru Havuzu

Sorular

  • I. Etik, Estetik, Toplum Bilimleri, Politik Felsefe, Tarih Felsefesi
    1. Dionysos ve Apollon arasındaki ilişki Herakleitos ve Platon'un felsefelerine nasıl yansımıştır?
    2. Heidegger’de modern teknik ile alethia kavramı arasındaki ilişki nasıldır?
    3. Kant’ın felsefesinde metafizik neden bir savaş alanı olarak nitelendirilmiştir?
    4. Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi adlı eserinden insan hangi düşünme biçimiyle ne türden temel kavramları, nasıl oluşturmaktadır?
    5. Modern nedensellik (causality) ile Antik Yunan döneminde nedensellik (aitia) arasındaki farklar nelerdir?
    6. Kant’ın felsefesinde transandant ile transendantal kavramları bilgi oluşturmada nasıl bir işleve sahiptirler?
    7. Platon’un Devlet’teki temel iddiasını desteklemeye çalışan argümanlarını, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    8. Aristoteles’in Nikomakhos’a Etik’teki işlev argümanını kurup onunla ilgili temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    9. Platon ile Aristoteles’in eudaimonia anlayışları arasındaki temel farklar nelerdir, Aristoteles’in bu konuda Platon'a eleştirilerini de belirterek açıklayınız.
    10. Farklı türlerini de belirterek, faydacı etiğin dayandığı temel argümanlar nelerdir, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    11. Kant etiğinin dayandığı temel argümanlar nelerdir, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    12. Normatif etik teorilerin sınıflandırılması nasıl yapılabilir; bu sınıflandırmada Antikçağ normatif etik teorilerinin yeri ne olabilir, değerlendiriniz.
    13. Ahlaki ifadelerin doğası, doğru ya da yanlış olup olamayacakları, temellendirilip temellendirilemeyecekleri, doğru ya da yanlış olabilir ve temellendirilebilir iseler bunların nasıl olabileceği konusunda ileri sürülen temel teorileri, bu teorilerin temel yorum ve eleştirilerini de belirterek açıklayınız.
    14. Metaetiğin temel problemlerini ve bu problemlerle ilgili temel yaklaşımları açıklayınız.
    15. Günümüzde uygulamalı etiğin ele aldığı belli başlı problemlerin ne olduğunu, bu problemlerle ilgili temel görüşleri de de belirterek açıklayınız.
    16. İyi-durumdalık (well-being) hakkındaki temel teoriler nelerdir, bunların sınıflandırılması konusundaki yaklaşımları da belirterek açıklayınız.
    17. Platon ve Hobbes'u yasa, yasanın kökeni ve meşruiyet kaynakları açısından karşılaştırınız.
    18. Antik, modern ve çağdaş demokrasi tanımlarını en az birer filozof metnine referansla benzerlikleri ve farklılıkları açısından ortaya koyunuz.
    19. Marx, Kierkegaard ve Nietzsche'nin özne sorununa getirdikleri yaklaşımları Hegel'le ilişki içerisinde değerlendiriniz.
    20. Rousseau, Montesquieu ve Hegel'i sivil toplum-devlet ilişkisi açısından karşılaştırınız.
    21. Egemenlik anlayışındaki dönüşümü iki modern ve iki çağdaş düşünür üzerinden ele alınız.
    22. Politika bir bilim midir? Aristoteles ve Machiavelli üzerinden tartışınız.
    23. Özgürlük talebi ile adalet arayışı ayrılabilir mi? Platon, Rawls ve Habermas metinlerinde bu soruya yanıt arayınız.
    24. Rasyonalite eleştirisi açısından Adorno, Benjamin ve Foucault'ın konumlarını inceleyiniz.
    25. Kant'ın (Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi kitabından farklı olarak) Ahlak Metafiziği'nde ortaya koyduğu özgürlük ve normativite kavrayışını, Hegel'in normlarda ve paylaşılan pratiklerde nesnelleştirilmiş akıl olarak düşündüğü Sittlichkeit kavramı ile kıyaslayınız.
    26. Sanat bilimden daha az mı gereklidir? Kant 3. Kritik ve Hegel'in Estetik yapıtları çerçevesinde tartışınız.
    27. Felsefenin dünya sorunlarının çözümüne yaptığı katkıları açıklayınız.
    28. Özgürlüklerin artması ile gelir dağılımı dengesi arasındaki ilişkileri tartışınız.
    29. Tarih metafiziğinin temellendirilmesi hangi kavramlarla yapılmaktadır?
    30. Küresellik şartları göz önüne alındığında, siyaset anlayışlarının hangi değerler üzerinden gelişeceği hakkında bir değerlendirme yapınız.
    31. Sorumluluk ile özgürlük kavramları arasındaki çelişkileri ve uyumu açıklayınız.
    32. Kimlik sorununu felsefe açısından ele alarak, küreselleşmenin kimliklerin dönüşümü üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
    33. Eşitlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayarak bu kavramlar arasındaki ilişkiyi sunan iki karşıt argüman geliştiriniz ve bu argümanları savununuz.
    34. İnsanın kendini anlamlandırması ile tarihlilik arasındaki ilişkiyi tartışınız.
    35. Anlam-değer ilişkisini kurarak, insanın evreni ve kendisini anlamlandırmasında hangi değerlerin ön plana çıktığını belirtiniz.
    36. Tarih bilgisinin güvenilirliği sorununu tarih felsefesi açısından tartışınız.
    37. Popper’ın tarihin anlamı olmadığına ilişkin görüşünü eleştirel olarak değerlendirerek, kendi düşünceniz doğrultusunda tartışınız.
  • II. Dil Felsefesi, Bilim Felsefesi, Matematik Felsefesi, Mantık, Zihin Felsefesi
    1. Frege’nin anlam ile gönderim arasında yaptığı ayrımı Russell’ın belirli betimlemeler hakkındaki değerlendirmesi ve Kripke’nin katı gösterici anlayışı üzerinden tartışınız.
    2. Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi’nde ileri sürdüğü metafizik anlayışın Wittgenstein’ın Tractastus’u açısından nasıl değerlendirilebileceğini tartışınız.
    3. Gödel’in tamamlanamazlık teorisinden sonra matematiğin temellendirilmesinde ‘görü’nün durumunu tartışınız.
    4. Popper’ın doğrulamacılık eleştirisi, Lakatatos’un araştırma programı önerisi, Quine’ın sanılar ağı bilimin neliği hakkında ne söylemektedir, tartışınız.
    5. Mantıkta devrim yaşanmış mıdır? Yaşanmışsa kim(ler) hangi çerçevede gerçekleştirmiş, yaşanmamışsa neden yaşanmamıştır?
    6. Tarski, geleneksel doğruluk anlayışlarını neden eksik bulmuştur? Kendi doğruluk anlayışı bu eksikliği nasıl çözmüştür?
    7. Zihnin fiziksel süreçlere indirgenmesine karşı ileri sürülen argümanların geçerliliğini tartışınız.
    8. Analitik yargılar ile sentetik yargılar arasındaki ayrımı analitik felsefe geleneği açısından tartışınız.
    9. Matematik bir nesne nasıl ortaya çıkar? İnşa mı edilir, kurgu mudur, deneysel kökenli midir yoksa Platonik bir alandan mı yakalanır, tartışınız.
    10. Sıkı içerme (strict implication) ile maddi içerme (material implication) ayrım nasıl ortaya çıkmıştır, ayrımın 20. yüzyıl mantık tartışmaları içindeki yerini açıklayınız.
    11. Mantık ilkeleri evrensel midir? Çelişkili bir mantık kurulabilir mi?
    12. Searl’ün ‘çin odası argümanı’ ile Turing testi karşıtlığını ‘qualia’ sorunu üzerinden tartışınız.
    13. Bir felsefi sorun olarak ‘anlam’ın 20. yüzyıl felsefesinde tartışma bağlamını açıklayınız.
    14. Doğal dil ile sembolik dil arasındaki bağıntıyı dil oyunları ve mantık türleri üzerinden tartışınız.
    15. Bilimsel süreçlerin değişimini açıklamaya yönelik üç kuramı görünüş-gerçek, doğruluk ve geçerlilik üzerinden tartışınız.
  • III. Epistemoloji, Ontoloji, Metafizik, Felsefe Tarihi, Fenomenoloji
    1. Platon’u idealist bir ontoloji ve epistemoloji oluşturmaya yönelten toplumsal ve politik etmenler neler olabilir?
    2. Aristoteles’in Platon’un idealar kuramını eleştirisini anlatıp yorumlayınız.
    3. Descartes’ın modern felsefe için belirleyici olmasının nedenini açıklayınız.
    4. Kant’ın transendental idealizmi Hume’un empirist kuşkuculuğundan nasıl etkilenmiştir?
    5. Fichte’nin Kant’ın ‘kendinde-şey’ (Ding an sich) sınır kavramını eleştirisi Alman İdealizminin gelişimi açısından ne anlama gelir?
    6. Schlelling’in nesnel idealizmi Spinoza’nın töz ve doğa anlayışıyla nasıl bir dolayıma sahiptir?
    7. Hegel’in mutlak idealizminde ‘mutlak’ ve ‘idealizm’ kavramları nasıl tanımlanabilir?
    8. Hegel’de mutlak idea ve mutlak tin arasında nasıl bir ilişkiden söz edilebilir?
    9. Adorno ve Horkheimer’ın Aydınlanmacı akıl ve zihniyeti eleştirisini yorumlayınız.
    10. Frankfurt Okulu’nu düşünürleri Hegel ve Marx’ın görüşlerinden nasıl beslenmişlerdir?
    11. Felsefe sorusunu tanımlayınız ve örneklerle açıklayınız.
    12. Felsefe yapmak ne anlama gelmektedir?
    13. “Küresellik, felsefede varılması gerekli en önemli hedeflerden biridir.” Yargısını savunmak ve reddetmek açılarından değerlendiriniz.
    14. "Tez nedir?" sorusunu doktora tezi bağlamında tartışınız.
    15. Bir felsefe metnini diğer metinlerden ayıran özellikler nelerdir? Karşılaştırma yaparak açıklayınız.
    16. Felsefeci olarak felsefeye nasıl bir katkı sağlayacağınızı düşünüyorsunuz? Çalışmayı düşündüğünüz tez konusu bağlamında bir değerlendirme yapınız.
    17. Felsefe yönteminin temel kavramlarını açıklayınız ve birbirleriyle ilişkilerini yazınız.
    18. Herhangi bir konunun felsefeleştirilmesi nasıl yapılmaktadır; bir örnekle açıklayınız.
    19. Bilgelik, felsefenin çıktığı kaynak mıdır yoksa ulaşmak istediği hedef midir? Sorusunu eleştirel bir tarzda analiz ediniz.
    20. 20. yüzyılda yapılan bilimsel keşifler felsefe yapmayı nasıl etkilemektedir?
  • IV. Türk İslâm Felsefesi, Modern Dönem Türk Düşüncesi
    1. “Uzlaştırma” kavramı bağlamında İslam dünyasının tevarüs ettiği felsefî geleneğin temel özelliklerini açıklayıp MS. V. yüzyılda İskenderiye’de oluşturulan felsefe müfredatı hakkında bilgi veriniz.
    2. Kindî, Fârâbî, İhvân-ı Safâ ve İbn Sînâ çerçevesinde metafiziğin konusuna dair İslam felsefe geleneğindeki tartışmaları değerlendiriniz.
    3. Kelâm ve felsefenin Tanrı-âlem ilişkisine yaklaşımlarını âlemin ezeliliği ve Tanrı’nın tikellere dair bilgisi tartışmaları açısından değerlendiriniz.
    4. Felsefe-kelam etkileşimi açısından Fahreddin er-Râzî’nin İslam düşünce tarihindeki konumunu değerlendiriniz.
    5. Eflatun’un filozof-kral’ı ile Fârâbî’nin filozof-peygamber’ini din-felsefe-siyaset ilişkileri açısından karşılaştırınız.
    6. Te’vil kavramı bağlamında İbn Rüşd’ün din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini değerlendirip, dinî nasları anlama ve yorumlama açısından filozoflara, kelamcılara ve halka biçtiği rolü açıklayınız.
    7. Beden-nefs ilişkisi açısından, İslam ahlâk literatüründe yaygın olarak kabul edildiği şekliyle temel erdemleri açıklayıp Eflatun ve Aristoteles’teki kökenleriyle ilişkilendiriniz.
    8. Fârâbî’ye göre öncül türleri ve bunların kesinlik değerini açıklayınız.
    9. İbn Sînâ açısından kelamda kullanılan öncüllerin epistemik değerini açıklayıp kelam disipline biçtiği konumu değerlendiriniz.
    10. “Varlık niçin var da yok değil?” sorusuna sizce Fârâbî nasıl cevap verirdi? Gerekçeleriyle açıklayınız.
    11. Aristoteles’in İkinci Analitikler’deki “Hiçbir bilim kendi konusunu ispatlayamaz” ilkesini dikkate alarak İbn Sînâ’nın felsefî ilimler tasnifini açıklayınız.
    12. İbn Sînâ açısından niçin özü itibariyle zorunlu varlık vardır ve bir tanedir?
    13. Varlık-mahiyet ve zorunlu-mümkün-imkânsız kavramlarını dikkate alarak (1) Tanrı, (2) birinci akıl, (3) masadaki kitap (5) tasarımcının hayal ettiği araba ve (6) yanmayan ateşin ontolojik konumlarını gerekçeleriyle açıklayınız.
    14. İbn Sînâ felsefesinde faal aklın ontolojik ve epistemolojik konumunu açıklayıp Aristoteles’in aktif akıl kavramıyla karşılaştırınız.
    15. Plotinus ile Fârâbî’nin sudûr teorilerini karşılaştırınız.
    16. “Mille” kavramı çerçevesinde Fârâbî’nin din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini açıklayınız.
    17. Sizce “Keşke bu dünyada hiç kötülük olmasa!” şeklindeki bir temenniye İbn Sînâ nasıl cevap verirdi? Gazzâlî’nin “mümkün âlemlerin en iyisi” anlayışıyla karşılaştırınız.
    18. Determinizm ve vesilecilik akımları çerçevesinde ateş ile pamuğun yan yana geldiği her durumda ateşin pamuğu yakması durumunu İbn Sînâ ve Gazzâlî açısından gerekçelendirerek açıklayınız.
    19. İbn Sînâ’ya göre “Masanın üzerindeki ayva sarıdır” ve “Bu ayvayı sevmiyorum” yargılarına ulaşmam ile rüyamda “mor bir ayva” görmem hangi süreçler neticesinde gerçekleşmektedir?
    20. İbn Sînâ’ya göre “bu insan”dan “insanlık” akledilirine ulaşmamız nasıl bir süreçte gerçekleşmektedir?
    21. “Tabii organik cismin ilk yetkinliği” tanımı çerçevesinde nefs kavramının mahiyetini ve bedenle ilişkisini açıklayınız.
    22. “Peygamberin yasa koyuculuğu” bağlamında İbn Sînâ’nın pratik felsefeye yaklaşımını değerlendiriniz.
    23. İbn Sînâ felsefesinin sonraki yüzyıllarda etkili oluşunun temel sebepleri nelerdir?
    24. Gazzâlî ve İbn Rüşd’ün din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini karşılaştırınız.
    25. İbn Sînâ’ya göre vahyin, nübüvvetin ve mucizenin imkânı felsefî olarak nasıl gerekçelendirilebilir? Sezgi kavramı merkezinde değerlendiriniz.
    26. İslam siyaset düşüncesinin teşekkülünde Eflatun ve Aristoteles’in siyaset felsefelerinin etkisini tarihî ve doktrinel olarak değerlendiriniz.
    27. Siyasî ve ahlakî içerimleri açısından adalet kavramının İslam düşüncesindeki yeri hakkında bilgi veriniz.
    28. Otorite kavramı açısından klasik dönem İslam ve Hıristiyanlık’ın siyasete yaklaşımlarını mukayese ediniz.
    29. Osmanlı kuruluş döneminde kurulan medrese ve sonrasındaki eğitim müfredatı çerçevesinde İslam felsefesinin hangi metinler üzerinden işlendiğini açıklayınız?
    30. İslâm dünyasında Îsâgûcî'nin serüveni hakkında bilgi verdikten sonra, Ebherî'nin Îsâgûcî'sini Profiryus'unkiyle mukayese ederek ayrıntılı bilgi veriniz.
    31. Osmanlı'nın kuruluşunda devraldığı düşünce mirası olarak kelâm-felsefe-tasavvuf'un iç içe geçmesini, Fahreddin er-Râzî, İbnü'l-Arabî ya da Sadreddin Konevî'den seçtiğiniz bir örnek sorun etrafında açıklayınız.
    32. Kemalpaşazade'nin vücud-ı zihnî hakkındaki düşüncelerini açıklayınız.
    33. Kadızadeli hareketinin temel kabullerini belirttikten sonra Kadızadeliler-Sivasîler arasındaki fikrî mücadelenin hangi tartışmalar etrafında oluştuğunu belirtiniz.
    34. Osmanlı döneminde din-siyaset ilişkisini nizâm-ı âlem kavramı bağlamında tartışınız.
    35. Tanzimat sonrasında ortaya çıkan siyasi ve fikrî akımları öne çıkan isimler eşliğinde açıklayınız?
    36. Osmanlı Modernleşmesi bağlamında kavim-ümmet-ulus-millet kavramlarının ilişkisini açıklayınız.
    37. Türk-Japon modernleşmesinin benzer ve farklı yönlerini belirtiniz.
    38. Tanzimat sonrasında bilginin popülerleşmesinin aracı olan süreli yayıncılığın serüveni hakkında bilgi veriniz.
    39. Tanzimat dönemindeki dile ilişkin tartışmalarla Osmanlı sonrasındaki "dil tartışmaları" arasında bir ilişki kurulabilir mi?
    40. "Harf inkılâbı dil meselemizin esası değil bir cüz'üdür" ifadesini dil-din ilişkisini göz önünde bulundurarak tartışınız?
    41. II. Meşrutiyet’in ilanıyla ortaya çıkan "Basın Patlaması" ile sonrasındaki süreçte gün yüzüne çıkan "kadın hareketi" hakkında bilgi verin?
    42. Tanzimat döneminin entelektüel profili için Osmanlıcılık-İslamcılık-Türkçülük ve Batıcılık neden geçişken bir yapı arz eder? Örnekler üzerinden açıklayınız.
    43. Kant'ın eleştirel felsefesi bağlamında, Tanrı'nın varlığı kanıtlanabilir mi?
    44. Tanrı'nın varlığı konusunda en eski ve en sık başvurulan delil "Ontolojik Delil", neden en sık dile getirilen delil olmuştur? Bu delile Hume ve Kant tarafından getirilen eleştirileri nasıl değerlendirirsiniz?
    45. Din felsefesi yapma tarzlarından yalnızca bir tanesi olan "Analitik din felsefesi"nin din dili vurgusunu nasıl değerlendirirsiniz? Din felsefesi, dini ifadelerin analizi öncelenerek yapılabir mi?
    46. Hegel, "Tanrı mutlak tindir" derken, panteist bir görüşü mü yansıtmaktadır?
    47. Fichte'nin "Tüm Vahiy Eleştirisi" isimli kitabı nedeniyle ateizmle suçlanmasına hangi iddiası neden olmuştur?
    48. Schleiermacher'in psikolojik Hermeneutik anlayışını göz önünde bulundurarak, İslam vahyini hermeneutik bir yaklaşımla anlamayı deneyebilir miyiz?
    49. Schleiermacher ve Dilthey'in hermeneutik yaklaşımlarındaki temel fark nedir?
    50. Din ve felsefe ilişkisi bakımından, akıl tarihsel midir?
  • V. Ortaçağ Felsefesi
    1. Ortaçağ felsefesinde Tanrı kavramını açıklayınız.
    2. Ortaçağda tümeller problemini açıklayınız.
    3. Ortaçağda dostluk kavramını açıklayınız.
    4. Ortaçağ felsefesinde iman-akıl ilişkisini tartışınız.
    5. Anselmus’un Tanrı anlayışı ve Tanrı kanıtlamasını açıklayınız.
    6. Ortaçağda kötülük problemini tartışınız.
    7. Eriugena’nın Tanrı ve yaratılış konusundaki görüşlerini açıklayınız.
    8. Aşağıdaki metni Aeternitas kavramı açısından yorumlayınız. (Boethius, Philosophiae Consolatio V. 6):

“Deum igitur aeternum esse cunctorum ratione degentium commune iudicium est. Quid sit igitur aeternitas consideremus; haec enim nobis naturam pariter divinam scientiamque patefacit. Aeternitas igitur est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio, quod ex collatione temporalium clarius liquet. Nam quidquid vivit in tempore id praesens a praeteritis in futura procedit nihilque est in tempore constitutum quod totum vitae suae spatium pariter possit amplecti. Sed crastinum quidem nondum adprehendit, hesternum vero iam perdidit; in hodierna quoque vita non amplius vivitis quam in illo mobili transitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam essenec desinat vitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nondum tamen tale est ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet vitae spatium comprehendit atque complectitur, sed futura nondum, transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis vitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quidquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum esse iure perhibetur, idque necesse est et sui compos praesens sibi semper adsistere et infinitatem mobilis temporis habere praesentem.”

    1. Aşağıdaki metni unutma ve hafıza kavramları çerçevesinde yorumlayınız (Augustinus, Confessiones, X.16):

“Quid, cum oblivionem nomino atque itidem agnosco quod nomino, unde agnoscerem nisi meminissem? non eundemsonum nominis dico, sed rem quam significat. quam si oblitus essem, quid ille valeret sonus agnoscere utique non valerem. ergo cum memoriam memini, per se ipsam sibi praesto est ipsa memoria. cum vero memini oblivionem, et memoria praesto est et oblivio, memoria qua meminerim, oblivio quam meminerim. Sed quid est oblivio nisi privatio memoriae? quomodo ergo adest ut eam meminerim, quando cum adest meminisse nonpossum? at si quod meminimus memoria retinemus, oblivionem autem nisi meminissemus, nequaquam possemus audito isto nomine rem quae illo significatur agnoscere, memoria retinetur oblivio. adest ergo ne obliviscamur, quae cum adest, obliviscimur. an ex hoc intellegitur non per se ipsam inesse memoriae, cum eam meminimus, sed per imaginem suam, quia, si per se ipsam praesto esset oblivio, non ut meminissemus, sed ut oblivisceremur, efficeret? et hoc quis tandem indagabit? quis comprehendet quomodo sit?”

 

7.3. Tez Önerisi ve Tez İzleme Komitesi

  • Yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci, en geç 6 ay içinde tez izleme komitesi önünde tez önerisini sözlü olarak savunur.
  • Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur; danışman dışında bölüm içi ve bölüm dışından birer üye bulunur.
  • Komite tez önerisi için kabul, düzeltme veya ret kararı verir; ret halinde öğrenciye danışman/değişiklik hakları tanınır.

Tez önerisi kabul edilen öğrenci, bu tarihten itibaren:

  • Her yıl Ocak–Haziran ve Temmuz–Aralık dönemlerinde olmak üzere, yılda iki kez tez izleme komitesi tarafından ara değerlendirmeye tabi tutulur,
  • Her toplantıdan önce yazılı tez izleme raporu sunar ve sözlü olarak savunur (md. 49/7).

Üst üste iki kez veya aralıklı üç kez başarısız bulunan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

7.4. Yayın Şartı ve Tez Savunması

Tez savunma sınavına girebilmek için:

Öğrencinin aşağıdaki şartlardan en az birini yerine getirmesi gerekir:

a) Alanı veya tezi ile ilgili, ilk yazarı kendisi olan en az bir makalesini ulusal veya uluslararası hakemli bir dergide yayımlamış olması veya yayıma kabul yazısını sunması (yayında Üniversite adının geçmesi zorunludur).

b) Alanı veya tezi ile ilgili, ilk yazarı kendisi olan bir kitap bölümünü, Üniversitelerarası Kurul kriterlerine uyan ulusal veya uluslararası bir kitapta yayımlamış olması (yayında Üniversite adının geçmesi zorunludur).

Tezini tamamlayan öğrenci:

  • Tezini, danışmanının onayından sonra Enstitüye teslim eder (intihal/benzerlik raporu dâhil),
  • Tez jürisi önünde tezini sözlü olarak savunur.
  • Jüri, savunma sonunda kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Düzeltme verilen durumda, öğrenciye en fazla 6 aylık ek süre tanınır; bu süre sonunda aynı jüri önünde tekrar savunma yapılır.

Not: Programa ilişkin detaylı bilgi için: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=22828&MevzuatTur=8&MevzuatTertip=5 

8. Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları)

Doktora programından mezun olanlar:

  1. Felsefe tarihinde öne çıkan filozofları, felsefenin temel problem alanlarını ve disiplinlerini, temel felsefi kavramları açıklayabilir.
  2. İnsanlığın düşünsel gelişim sürecini ve felsefi düşüncenin farklı dönemlerini yorumlayabilir.
  3. Felsefe alanındaki bilgi ve becerileri kullanarak kişisel ve kurumsal gelişimi planlar.
  4. Felsefe alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
  5. Felsefe alanı ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşır.
  6. Felsefe alanında disiplinler arası araştırma ve inceleme yapmaya yönelir.
  7. Alanında temel kavram ve kuramları özümsemiş, yeterli altyapıya sahip; kuramsal ve uygulamalı bilgileri sorgulayabilme veya kullanabilme becerisine sahiptir.
  8. Yeni ve karmaşık fikirlerin eleştirel analizini, sentezini ve değerlendirmesini yapabilir.
  9. Alanıyla ilgili yazılmış kaynaklar ve alanı destekleyen diğer kaynakları değerlendirebilecek kuramsal bilgilere sahiptir.
  10. Problemleri saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisine; gerekçelendirilebilir çözümler önerebilme becerisine; bu amaçla uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçme ve uygulama becerisine sahiptir.
  11. Bilgiye erişebilme ve kaynak araştırması yapabilme, veri tabanlarını ve diğer bilgi kaynaklarını etkin olarak kullanabilme becerisine sahiptir.
  12. Alanıyla ilgili edindiği bilgi ve becerileri kullanarak sorunları saptayabilir ve gerekçelendirilebilir çözümler önerebilir.
  13. Felsefe alanında sosyal ve kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır; tarihî ve kültürel mirasa sahip çıkar.

 

9. Yetkinlikler

Mezunlar:

  • Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
  • Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü, kültürel değerlerin korunması, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olur.
  • Bağımsız ve ekip halinde çalışabilir; alanıyla ilgili çalışmalarda elde ettiği sonuçlar üzerine meslektaşlarıyla tartışmalar sürdürebilir.
  • Uğraştığı sorunları sonuçlandırıncaya kadar araştırıp tartışabilen, alana ilişkin özgün düşünceler üretebilen ve yayın yapabilen bir araştırmacı profiline ulaşır.

 

10. Kesin Kayıt İçin Gerekli Belgeler

Kesin kayıt yaptırmaya hak kazanan adaylar, ilan edilen süre içinde Enstitüye aşağıdaki belgeleri teslim ederler (güncel liste her dönem başvuru kılavuzunda duyurulur):

  1. Yüksek lisans diploması veya mezuniyet belgesinin onaylı sureti.
  2. Yüksek lisans öğrenimi boyunca alınan tüm dersleri ve mezuniyet not ortalamasını gösteren onaylı transkript.
  3. ALES belgesinin internet çıktısı veya eşdeğeri sınav sonuç belgesi.
  4. YDS/YÖKDİL veya eşdeğeri yabancı dil sınavı sonuç belgesi.
  5. Son altı ay içinde çekilmiş 6 adet vesikalık fotoğraf.
  6. Nüfus cüzdanı fotokopisi (yabancı uyruklular için ikamet tezkeresi ve Yabancı Uyruklu Numarasını gösterir belge).
  7. Erkek adaylar için askerlik durum belgesi.
  8. Öğrenim katkı payı/öğrenim ücretinin yatırıldığına dair banka dekontu.
  9. Yabancı uyruklu adaylar için öğrenim vizeli pasaportun kimlik ve geçerlilik sayfalarının noter tasdikli Türkçe çevirisi, Türkçe yeterlilik belgesi ve ikamet belgesi.
  10. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olan adaylar için diploma/mezuniyet belgesi ve transkriptlerinin Türkçe tercümeleri ile birlikte denklik belgesi ve ilgili kurumun tanınırlığına ilişkin YÖK görüşü.
  11. İkametgâh beyan formu.

 

11. İş Birliği

Felsefe Doktora Programı, İstanbul Üniversitesi’nin ilgili fakülteleri, araştırma merkezleri ve ulusal/uluslararası akademik kurumlarla iş birliği içindedir.

Öğrenciler; seminerler, çalıştaylar, ulusal ve uluslararası kongreler, ortak metin okuma grupları ve proje çalışmalarına katılarak, farklı akademik çevrelerle etkileşim içinde araştırma yapma imkânı bulurlar.

 

12. Dilekçe ve Formlar

İlgili belgeler için:
 https://sosyalbilimler.istanbul.edu.tr/tr/content/ogrenci-isleri/dilekceler-ve-formlar

13. Bilimsel Hazırlık Programı

Felsefe Doktora Programına,

  • Lisans veya yüksek lisans eğitimini felsefe dışındaki bir alanda tamamlamış olan,
  • Ya da bu derecelerini başka bir üniversitede almış olan adaylar için,
     Anabilim Dalı Başkanlığı’nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

Doktora düzeyindeki bilimsel hazırlık süreci yüksek lisansa göre daha kapsamlıdır:

1. Süre

  • Program süresi en çok iki yarıyıldır ve bu süre uzatılamaz.
  • Süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir.
  • Bu süre doktora programının resmî öğrenim süresine dâhil edilmez.

2. Dersler

  • Doktora öğrencileri bilimsel hazırlık kapsamında lisans düzeyi ve/veya yüksek lisans düzeyi derslerden sorumlu tutulabilir.
  • Bilimsel hazırlıkta alınan bu dersler, doktora programının zorunlu derslerinin yerine geçmez.

3. Doktora Ders Yükü ile İlişkisi

  • Bilimsel hazırlık sırasında, Enstitü onayı ile doktora programından en fazla 9 kredilik ders alınabilir.
  • Öğrenci bu derslerde başarılı olmuşsa, bilimsel hazırlık tamamlandıktan sonra bu dersler doktora programına intibak edilerek ders yüküne sayılır.

Bilimsel hazırlık programı, öğrencinin doktora düzeyinde araştırma ve analiz faaliyetlerine başlamadan önce gerekli kuramsal zemin, felsefi altyapı ve alan bütünlüğü kazanmasını sağlamayı amaçlar.

 

 

Felsefe Topluluğu

Kulübün Adı: Felsefe Topluluğu

Kulübün Başkanı: Eren Deniz
Kulübün Danışman Öğretim Üyesi: Doç. Dr. N. Murad Omay

Kulübün Amacı: Düzenlediği öğrenci kongreleriyle öğrencilere belli bir konuyu felsefi bakış açısıyla sunabilme ve paylaşabilme imkanını yaratmak. Yapılan sunumların bölüm öğretim üyeleri ve öğretim görevlileri tarafından metodolojik ve içerik olarak çözümlenmesi aracılığıyla sunum hazırlayabilme ve makale yazabilme becerisinin geliştirilmesi. Öğrencilerin özel olarak ilgilenmek ve derinleşmek istedikleri felsefe disiplini ve filozoflara yönelik okuma gruplarının oluşturulması.

Kulübün Genel Faaliyet Alanları:

  • Felsefe bölümü öğrencilerine akademik takvim ve müfredat dışında felsefeyle ilgilenebilecekleri alanları ve zamanları yaratmak.
  • Alanında uzman kişilerin söyleşi, panel ve atölye çalışmaları aracılığıyla öğrencilerle buluşturulması.
  • Güz ve Bahar Dönemlerinde toplam iki tane olmak üzere Öğrenci Kongreleri’nin düzenlenmesi.

1. Programın Genel Yapısı

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Lisans Programı dört yıllık (8 yarıyıl) bir eğitim sürecinden oluşmakta olup toplam 240 AKTS ile tamamlanır. Program, öğrencilerin felsefi düşünmeyi tarihsel kökenleri ve çağdaş yönelimleriyle birlikte kavrayabilecekleri bütüncül bir müfredat anlayışına sahiptir.
 Eğitim yapısı, felsefe tarihini, sistematik felsefe disiplinlerini, mantık çalışmalarını ve Türk-İslam düşüncesini kapsayan geniş bir çerçeve sunarken; metin merkezli okuma pratikleri ve disiplinler arası yöntemleri programın her aşamasına entegre eder.

Programın felsefi yaklaşımı;

metin çözümlemesine dayalı,

tarihsel ve sistematik boyutları bütünleştiren,

eleştirel ve disiplinler arası bir araştırma anlayışını teşvik eden,

analitik gelenek ile kıta geleneğini birlikte ele alan
 bir düşünce modeline dayanır.

2. Kabul Koşulları

2.1. Türk Vatandaşı Öğrenciler

Bölüme giriş, ÖSYM tarafından gerçekleştirilen YKS Eşit Ağırlık (EA) puan türü üzerinden yapılır. Bölüm, her yıl belirlenen kontenjan dahilinde öğrenci kabul eder.

2.2. Yabancı Uyruklu Öğrenciler

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan veya ortaöğrenimini yurtdışında tamamlayan öğrenciler, İstanbul Üniversitesi İÜYÖS sınavı aracılığıyla programa başvurabilirler. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

 

3. Yatay  Geçiş

Başka bir yükseköğretim kurumunda öğrenim gören öğrenciler, Yatay Geçiş hükümleri uyarınca programa başvurabilirler. Başvuru koşulları, kontenjanlar ve değerlendirme esasları Yükseköğretim Kurulu ve İstanbul Üniversitesi ilgili yönetmeliklerinde belirlenmiştir. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

4. Müfredat ve Ders Yapısı

Programın ders yapısı, öğrencilerin felsefeyi hem tarihsel gelişimi içinde hem de sistematik problem alanları aracılığıyla kavramalarını sağlayacak şekilde oluşturulmuştur. Derslerin tematik dağılımı şöyledir:

4.1. İlk Yıllar – Temel Altyapı

Antikçağ, Ortaçağ ve Modern Felsefe tarihine giriş

Klasik mantık ve modern mantık uygulamaları

Temel kavramlar ve felsefi yöntemler

Metin odaklı okuma ve tartışma becerileri

4.2. Orta Dönem – Yoğunlaşma ve Gelişim

Epistemoloji, ontoloji, zihnin felsefesi

Etik, siyaset felsefesi, bilim felsefesi

Türk-İslam düşüncesi, kelam ve klasik metin çözümlemeleri

Argümantasyon ve analitik metodoloji

4.3. Son Yıllar – Uzmanlaşma ve Araştırma

Geniş seçmeli ders havuzu aracılığıyla ilgi alanına yönelme

Farklı geleneklerin karşılaştırmalı analizi

Disiplinler arası dersler (sosyoloji, sanat tarihi, psikoloji, hukuk vb.)

Zorunlu Bitirme Tezi, danışman eşliğinde yürütülen özgün bir araştırmayı içerir.

Güncel ders programı için:
 https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram?id=1109&yil=2025

5. Öğrenme Çıktıları ve Mezuniyet Yetkinlikleri

Programdan mezun olan öğrenciler, felsefi düşünme, araştırma ve yorumlama alanlarında kapsamlı bir yetkinlik kazanırlar. Bunlar arasında:

5.1. Bilgi

Felsefe tarihinin temel dönemlerini, kavramlarını ve düşünürlerini açıklayabilme

Felsefi metinleri bağlamı içinde analiz edebilme

Alanına ilişkin literatürü disiplinler arası bir çerçevede değerlendirebilme

5.2. Beceri

Felsefi argüman kurma, çözümleme ve eleştirel değerlendirme yapabilme

Farklı metodolojik yaklaşımları kullanarak araştırma yürütebilme

Veri tabanları ve akademik kaynakları etkin şekilde kullanabilme

Problemleri tanımlama, gerekçelendirme ve çözüm üretme becerisi

Kavramları, kuramları ve yorumları karşılaştırmalı biçimde uygulayabilme

5.3. Tutum ve Sorumluluk

Felsefi bilgiyi ve araştırma bulgularını etik, toplumsal ve kültürel değerlere uygun biçimde kullanma

Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kültürel değerlerin korunması, çevre duyarlılığı gibi konularda bilinç geliştirme

İş sağlığı ve güvenliği, kalite kültürü ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket etme

6. Ulusal ve Uluslararası Değişim Programları

Erasmus

Bu bölümün anlaşmalı olduğu üniversite ve bölümlerin detaylı bilgilerine ulaşmak için aşağıdaki resmi ErasmusPort sayfasına girip ilgili arama alanlarına (örneğin “Edebiyat Fakültesi – Felsefe Bölümü”) bilgileri girerek arama yapabilirsiniz: 

https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias

Akademik Yıl
Giden Öğrenci
Gelen Öğrenci
2024–2025
6
1
2023–2024
4
2
2022–2023
1
0
2021–2022
2
2
2020–2021
0
1
Toplam
13
6

 

 

Üniversite (Partner)
Ülke
Hareketlilik Türü
Program/Alan
Yıllar
Dil
Link
University of Wroclaw – Instytut Filozofii
Polonya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans, YL, Doktora)
2022-2028
English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/98 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
University of Warsaw – Wydział Filozofii
Polonya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (İngilizce ve Türkçe B2 şartlı)
2022-2028
English/Turkish B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/246 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
Universität Hamburg
Almanya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans & YL)
2022-2029
German B2 / English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/747 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
University of Pisa – Philosophy and Ethics
İtalya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy & Ethics
2022-2028
English/Italian B1-B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/370 (erasmusport.istanbul.edu.tr)
Ruhr University Bochum – Fakultät für Philosophie
Almanya
SMS & STA (giden & gelen)
Philosophy (Lisans & YL)
2023-2028
German B2 / English B2
https://erasmusport.istanbul.edu.tr/tr/euc-iias/view/id/780 (erasmusport.istanbul.edu.tr)

 

Mevlana 

Mevlana Değişim Programı kapsamında felsefe bölümü öğrencileri, yalnızca felsefe alanı için yapılmış ikili anlaşmalar bulunan üniversitelere başvurabilir. İstanbul Üniversitesi’nin Mevlana anlaşmalarına ilişkin ayrıntılı bilgilere aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

 https://mevlana.istanbul.edu.tr/tr/content/anlasmalar/anlasmalar

Felsefe alanı için Mevlana kapsamında anlaşması bulunan üniversite, Keimyung University (Güney Kore)’dir.

Farabi

Farabi Değişim Programı kapsamında felsefe bölümü öğrencileri, İstanbul Üniversitesi ile Farabi protokolü bulunan ve felsefe alanında öğrenci değişimine açık olan üniversitelere başvurabilir. İstanbul Üniversitesi’nin Farabi Programı kapsamındaki anlaşmalı üniversitelerin listesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

 https://farabi.istanbul.edu.tr/tr/content/anlasmali-universiteler/anlasmali-universiteler

Bu listede yer alan üniversiteler İstanbul Üniversitesi ile Farabi protokolü bulunan kurumlardır. Ancak başvuru yapılabilmesi için ilgili üniversitede felsefe alanında karşılıklı bölüm/birim eşleşmesinin bulunması gerekmektedir.

7. Mezuniyet Koşulları

Programı tamamlayarak mezun olabilmek için:

Toplam 240 AKTS’nin başarıyla tamamlanması

Zorunlu Bitirme Tezinin teslim edilip başarıyla değerlendirilmesi

Genel Not Ortalamasının (GNO) en az 2.00/4.00 olması

gerekmektedir.

8. Akademik Danışmanlık

Her öğrenciye eğitim sürecinin başında bir akademik danışman atanır.

Danışman:

Ders seçimi ve müfredat planlaması

Akademik ilgi alanlarının yönlendirilmesi

Değişim programları ve lisansüstü hedefler

Bitirme tezi süreci
gibi konularda öğrenciye rehberlik eder.

1. Program Hakkında

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Tezli Yüksek Lisans Programı, 1984–1985 akademik yılında açılmış olup felsefe alanında derinleşmek, araştırma yürütmek ve akademik çalışmalara katkı sağlamak isteyen öğrenciler için yapılandırılmış bir lisansüstü programdır. Program, felsefi düşüncenin tarihsel temelini, sistematik alanlarını ve çağdaş tartışmalarını yüksek akademik standartlarla ele almayı amaçlar.

Eğitim dili Türkçedir; program örgün öğretim şeklinde yürütülmekte ve her yıl ortalama 15 öğrenci kabul etmektedir. Çalışma dilleri İngilizce, Almanca ve Fransızcayı kapsar.

Program, yüksek lisans düzeyinde araştırma yetkinliği, metin analizi, kavramsal çözümleme, eleştirel düşünme ve akademik yazım becerileri kazandırmayı hedefler. Öğrencilerin hem klasik hem modern felsefe literatürüne hâkim olması, alan içi ve disiplinler arası araştırma yapabilmesi ve bağımsız bir bilimsel çalışma (tez) üretebilmesi beklenir.

Program Başkanı: Prof. Dr. Nedim Yıldız

 

2. Amaç ve Hedefler

Program, felsefi geleneklere hâkim, düşünsel üretim yapabilen ve çağdaş tartışmalara katkı sunabilecek nitelikte araştırmacılar yetiştirmeyi amaçlar. Bu doğrultuda:

Amaçlar

  1. Felsefi problemlere yönelik derinlikli analiz yapabilen, klasik ve çağdaş felsefe literatürüne hâkim öğrenciler yetiştirmek.
  2. Eleştirel düşünme ve kavramsal analiz yetkinliğine sahip, problem çözme ve kuramsal çıkarım yapabilen bireyler yetiştirmek.
  3. Felsefi bilgi üretimine katkı sağlayacak akademik araştırma becerilerini geliştirmek.
  4. Türkiye’de felsefenin gelişimine, literatüre ve düşünsel tartışmalara katkıda bulunacak yetkin araştırmacılar kazandırmak.

Hedefler

  1. Öğretim üyeleri ile öğrenciler arasında bilimsel iletişimi güçlendirmek.
  2. Felsefi metin çözümleme, tartışma ve yorumlama becerilerini geliştirmek.
  3. Disiplinler arası düşünme ve araştırma yapabilme kapasitesini artırmak.
  4. Akademik ihtiyaçlara yanıt verebilecek düzeyde donanımlı mezunlar yetiştirmek.

 

3. Kabul Koşulları

Adayların kabulü, İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve ilgili Enstitü kararlarına göre yapılır.

3.1. Genel Kontenjan Başvuruları

Mezuniyet Koşulu

  • Felsefe veya ilgili bir alanda lisans mezunu olmak.

ALES Koşulu

  • ALES (Sözel veya EA) puan türünden üniversitenin belirlediği taban puana sahip olmak.

Yabancı Dil Koşulu

  • YDS, YÖKDİL veya eşdeğeri sınavlardan Senato tarafından belirlenen asgari puanı almak.

Değerlendirme Ölçütleri

  • ALES puanı
  • Lisans not ortalaması
  • Bilim Sınavı / Mülakat
  • Yabancı dil puanı

(Oranlar Enstitü tarafından her başvuru döneminde ilan edilir.)

3.2. Yatay Geçiş Koşulları

İstanbul Üniversitesine yatay geçiş işlemleri,
“Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yönetmeliği”
 çerçevesinde yürütülür.

3.3. Yurtdışı Kontenjanı Başvuruları

Yurtdışından başvuran adaylarda:

  • Denklik belgesi (ilgili alanlar için zorunlu)
  • Yabancı dil yeterliliği
  • Akademik değerlendirme ölçütleri

aranır.

 

4. Önceki Öğrenmenin Tanınması

Türkiye'deki ve yabancı yükseköğretim kurumlarından yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için ilgili YÖK yönetmelikleri geçerlidir.

Meslek Yüksekokulu mezunlarının lisans tamamlama süreçleri, ilgili Dikey Geçiş Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

 

5. Programın Yapısı

Program toplam 120 AKTS’den oluşur:

  • 1 Seminer dersi (zorunlu)
  • En az 7 ders (zorunlu- seçmeli)
  • Yüksek lisans tezi (60 AKTS)

Öğrencinin mezun olabilmesi için alması gereken 120 AKTS’nin dağılımı aşağıdaki gibidir:

  • Toplam 60 AKTS’lik en az 7 ders (21 Kredi) ile Seminer dersini başarıyla tamamlamış olması,
  • Akademik etik kurallara uygun bir tez (60 AKTS) hazırlaması
  • Tezini jüri önünde başarıyla savunması
  • Genel not ortalamasının en az 2.00/4.00 olması

5.1 Müfredatın Temel Yapısı (Özet)

Program temelde dört eksen üzerine kuruludur:

  1. Felsefe Tarihi (Antik, Ortaçağ, Modern, Çağdaş)
  2. Sistematik Felsefe (Epistemoloji, Ontoloji, Ahlak, Siyaset, Estetik, Dil Felsefesi)
  3. Mantık ve Bilim Felsefesi
  4. Türk-İslam Düşüncesi

Ayrıca seçmeli dersler; fenomenoloji, kıta felsefesi, analitik felsefe, etik teorileri, kültür felsefesi, modern düşünce, çağdaş filozof okumaları gibi alanları kapsar.

Detaylı müfredat için:
 https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram?id=1580&yil=2025

6. Program Süresi 

Tezli yüksek lisans programı, ilgili yönetmelik uyarınca en az dört yarıyılda tamamlanır.
 Programı tamamlama için üst süre altı yarıyıldır.

Öğrenciler:

  • İlk iki yarıyılda ders yüklerini tamamlar,
  • En geç üçüncü yarıyılda tez danışmanı atanır,
  • Dördüncü yarıyıldan itibaren tez çalışmasını yürütür.

Altı yarıyıl içinde tezini başarıyla savunamayan öğrencilerin ilişiği kesilir.

7. Tez ve Danışmanlık Süreci

Danışman Ataması

  • Öğrenciye en geç üçüncü yarıyılın başında bir tez danışmanı atanır.
  • Tez konusunun belirlenmesi danışman ile birlikte gerçekleştirilir ve enstitüye bildirilir.

Tez Önerisi

  • Öğrenci, danışmanı ile belirlediği tez önerisini üçüncü yarıyıl içinde ilgili birimlere sunar.
  • Tez önerisi kabul edilen öğrenci, izleyen yarıyıllarda "Tez Çalışması" dersine kayıtlanır.

Tez Çalışması

  • Tez, toplam 60 AKTS yüküne sahiptir ve araştırma, metin çözümlemesi, literatür taraması ve özgün bir felsefi katkıyı içerir.
  • Tez çalışması danışman gözetiminde yürütülür ve her yarıyıl düzenli ilerleme raporları enstitüye bildirilir.

Savunma

  • Tezini tamamlayan öğrenci, jüri önünde sözlü savunmaya alınır.
  • Savunma sonucunda kabul, düzeltme veya ret kararı verilir.
  • Tezi kabul edilen öğrenci, gerekli düzenlemeleri tamamlayıp teslim işlemlerini gerçekleştirdiğinde mezuniyet hakkı kazanır.

8. Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları)

  1. Felsefe tarihinin temel kavramlarını, yönelimlerini ve filozoflarını açıklayabilme.
  2. Klasik ve çağdaş felsefi yaklaşımları analiz edip değerlendirebilme.
  3. Felsefe alanındaki bilgi ve becerileri kullanarak kişisel ve kurumsal gelişimi planlayabilme.
  4. Akademik metinleri çözümleyebilme, yorumlayabilme ve tartışabilme.
  5. Felsefi bilgi üretiminde araştırma yöntemlerini uygulayabilme.
  6. Felsefe alanında disiplinler arası çalışmalara katılabilme.
  7. Eleştirel düşünme, argümantasyon ve kavramsal analiz becerileri geliştirme.
  8. Güncel felsefi tartışmalara kuramsal katkı sunabilme.
  9. Bilimsel veri toplama, analiz etme ve yorumlama süreçlerini uygulayabilme.
  10. Problemleri tanımlayıp çözüm önerileri geliştirebilme.
  11. Bilgi kaynaklarını etkin biçimde tarayıp kullanabilme.
  12. Felsefi çalışmaların toplumsal, kültürel ve etik boyutlarına ilişkin farkındalık.

 

9. Yetkinlikler

  • Akademik araştırma süreçlerinde etik ilkelere uygun hareket etme.
  • Toplumsal, bilimsel, kültürel değerlere saygılı bir yaklaşım geliştirme.
  • Sosyal adalet, kalite kültürü, kültürel değerlerin korunması, çevre duyarlığı alanlarında bilinç sahibi olma.
  • İş sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalık geliştirme.

 

10. Kesin Kayıt İçin Gerekli Belgeler

Adaylar, Enstitü tarafından ilan edilen tarihlerde aşağıdaki belgeleri teslim etmelidir:

  1. Lisans diploması veya mezuniyet belgesinin onaylı sureti
  2. Lisans transkripti (onaylı)
  3. ALES sonuç belgesi
  4. Yabancı dil yeterlik belgesi
  5. 6 adet vesikalık fotoğraf
  6. Nüfus cüzdanı fotokopisi
  7. Askerlik durum belgesi (erkek adaylar için)
  8. Öğrenim ücreti / katkı payı banka dekontu
  9. Yabancı uyruklular için pasaport çevirisi, Türkçe yeterlik belgesi, ikamet belgesi
  10. Yurt dışından mezun olanlar için denklik belgesi ve kurum tanınırlığına ilişkin belgeler
  11. İkametgah beyan formu

(Belgelerin içerikleri Enstitü tarafından her dönem yeniden güncellenebilir.)

 

11. İş Birliği

Program, İstanbul Üniversitesi’nin farklı fakülteleri ve ilgili akademik birimleriyle; ayrıca ulusal ve uluslararası akademik kurumlarla iş birliğini sürdürmektedir.

12. Dilekçe ve Formlar

İlgili belgeler için:
https://sosyalbilimler.istanbul.edu.tr/tr/content/ogrenci-isleri/dilekceler-ve-formlar 

13. Bilimsel Hazırlık Programı

Felsefe Tezli Yüksek Lisans Programına,

  • Lisans derecesini felsefe dışındaki bir alanda tamamlamış olan,
  • Ya da lisans derecesini başka bir yükseköğretim kurumunda almış adaylar için,
     Anabilim Dalı Başkanlığı’nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

Bilimsel hazırlık programının temel esasları şöyledir:

1. Süre

  • Program süresi en çok iki yarıyıldır ve dönem izni dışında uzatılamaz.
  • Bu süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin programla ilişiği kesilir.
  • Bilimsel hazırlık süresi, yüksek lisans öğrenim süresine dâhil edilmez.

2. Dersler

  • Yüksek lisans öğrencileri bilimsel hazırlık kapsamında lisans düzeyinde dersler alırlar.
  • Bilimsel hazırlıkta alınan dersler, yüksek lisans programının zorunlu derslerinin yerine geçmez.

3. Lisansüstü Ders Alma İmkânı

  • Bilimsel hazırlık ile birlikte, Enstitü’nün onayı ile öğrencinin yüksek lisans programından en fazla 6 kredilik ders almasına izin verilebilir.
  • Bu derslerde başarılı olan öğrencinin bu dersleri, bilimsel hazırlığı tamamladıktan sonra program ders yüküne intibak edilir ve sayılır.

Bu program, öğrencinin yüksek lisansa başlamadan önce gerekli felsefi altyapıyı ve kavramsal yeterliliği kazanmasını amaçlayan bir geçiş aşamasıdır.

1. Program Hakkında

İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü Doktora Programı, 1984–1985 akademik yılında açılmış olup, felsefe alanında derinleşmek, özgün araştırmalar yürütmek ve akademik literatüre katkı sunmak isteyen öğrenciler için yapılandırılmış bir lisansüstü programdır.

Programın temel amacı, öğrenciye:

  • bağımsız araştırma yapma,
  • bilimsel problemleri ve verileri geniş ve derin bir bakış açısıyla irdeleyerek yorumlama ve analiz etme,
  • bu süreçten hareketle yeni sentezler ve özgün katkılar üretme

becerilerini kazandırmaktır (Yönetmelik, md. 44).

Programda, felsefi düşüncenin tarihsel temelleri, sistematik alanları ve çağdaş tartışmaları ileri düzeyde ele alınır; öğrencinin kendi araştırma alanında bilime yenilik getiren, yeni bir bilimsel yöntem geliştiren veya bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulayan bir tez ortaya koyması beklenir.

  • Eğitim dili: Türkçe
  • Öğretim türü: Örgün öğretim
  • Açıldığı yıl: 1984–1985
  • ISCED kodu: Genel alan: 22 / Temel alan: 224/226
  • Kontenjan (ortalama): 15
  • Yabancı diller: İngilizce, Almanca, Fransızca (çalışma ve kaynak dilleri)

Program, doktora düzeyinde araştırma yetkinliği, metin çözümlemesi, kavramsal analiz, eleştirel düşünme ve akademik yazım becerileri kazandırmayı hedefler.

Program Başkanı: Prof. Dr. Nedim Yıldız

 

2. Amaç ve Hedefler

Bölümümüz doktora programı, lisansüstü eğitimi sonucunda gündelik ve kuramsal sorunları felsefi bakış açısıyla ele alan, bunlara yanıt üretebilen ve felsefenin tarihsel ve çağdaş gelişiminin farkında olan araştırmacılar yetiştirmeyi hedefler.

Amaçlar

  1. Felsefi problemlere yönelik derinlikli ve özgün analiz yapabilen, klasik ve çağdaş felsefe literatürüne hâkim araştırmacılar yetiştirmek.
  2. Eleştirel düşünce yapısına sahip, eldeki bilgileri analiz edip gerekli sentezleri yapabilen bireyler yetiştirmek.
  3. Felsefe alanında bilgi üretimine katkı sağlayacak akademik araştırma becerilerini geliştirmek.
  4. Türkiye’de felsefenin gelişimine, kaynakların zenginleşmesine ve dünyadaki felsefi gelişmeleri takip ederek bu gelişime katkı sağlayan bireyler yetiştirmek.
  5. Ülkemizin felsefe alanında donanımlı, toplumsal ve bireysel sorunları çözebilen akademik insan gücü ihtiyacını karşılamak.

Hedefler

  1. Öğretim üyeleri ile öğrenciler arasındaki bilimsel diyaloğu ve danışmanlık ilişkisini güçlendirmek.
  2. Temel felsefi sorunsalların, klasik metinlerin ve çağdaş tartışmaların eleştirel biçimde tartışıldığı bir akademik ortam sunmak.
  3. Disiplinler arası araştırma ve incelemeye yönelmiş, eleştirel ve kavramsal düşünme becerileri gelişmiş araştırmacılar yetiştirmek.
  4. Akademik yaşamda ve ilgili kurumlarda görev alabilecek, yayın üretebilen ve proje yürütebilen mezunlar yetiştirmek.

 

3. Kabul Koşulları

Kabul koşulları, İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve Senato kararları çerçevesinde belirlenir.

Genel ifade:

“İ.Ü. Lisansüstü eğitim-öğretim yönetmeliğinin öngördüğü ve Senatonun belirlediği şartlara uyum sağlamak.”

3.1. Genel Kontenjan Başvuruları

Mezuniyet koşulu

  • Felsefe veya ilgili alanlarda tezli yüksek lisans mezunu olmak (ilgili başvuru kılavuzunda belirtilen alanlar esas alınır).
  • Yönetmelik uyarınca bazı programlarda lisans derecesi ile doğrudan doktora kabulü de mümkündür; güncel koşullar her başvuru döneminde ilan edilir.

ALES koşulu

  • ALES’in ilgili puan türünden (Sözel veya EA) Senato tarafından belirlenen taban puana sahip olmak.

Yabancı dil koşulu

  • YDS, YÖKDİL veya eşdeğeri uluslararası sınavlardan (YÖK tarafından tanınan sınavlar) Senato tarafından belirlenen asgari puanı almak.

Değerlendirme ölçütleri

  • ALES puanı
  • Yüksek lisans not ortalaması (veya ilgili düzey)
  • Bilim sınavı / mülakat
  • Yabancı dil puanı

(Oranlar ve özel şartlar her dönem Lisansüstü Başvuru Duyurusunda ilan edilir.)

3.2. Yatay Geçiş Koşulları

İstanbul Üniversitesine lisansüstü düzeyde yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için:

  • “Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik”
  • ve İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlediği esas ve şartlar

uygulanır.

3.3. Yurtdışı Kontenjanı Başvuruları

Yurtdışından başvuran adaylarda:

  • YÖK tarafından verilen denklik belgesi (ilgili alanlar için zorunlu),
  • Yabancı dil yeterliliği,
  • İlgili Enstitü’nün belirlediği akademik değerlendirme ölçütleri

aranır.

 

4. Önceki Öğrenmenin Tanınması

Türkiye’deki ve yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından İstanbul Üniversitesine yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için:

  • İlgili YÖK yönetmelikleri,
  • İstanbul Üniversitesi Senatosu’nun belirlediği esas ve şartlar

doğrultusunda önceki öğrenmenin tanınması ve kredi transferi yapılabilir.

Meslek Yüksekokullarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçişleri için “Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik” hükümleri uygulanır; ancak doktora başvurularında esas alınan düzey tezli yüksek lisans derecesidir.

 

5. Programın Yapısı

Doktora programı; dersler, seminer, doktorа yeterlik sınavı, tez önerisi ve savunması, tez çalışması, tez savunma sınavı ve varsa tamamlayıcı faaliyetler/uygulamalardan oluşur.

5.1. Kredi ve AKTS Yapısı

Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için doktora programı:

  • En az 24 kredilik ve her dönem en az 60 AKTS olmak üzere en az 8 ders,
  • Seminer dersi,
  • Tez önerisi, yeterlik sınavı ve tez çalışması da dâhil olmak üzere toplam en az 240 AKTS’den oluşur.

Lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için ise:

  • En az 42 kredilik 14 ders,
  • Seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması dâhil toplam en az 300 AKTS’den oluşur.

Not: Felsefe Doktora Programı için hangi mezuniyet türlerinden alım yapıldığına ilişkin güncel bilgiler, ilgili dönem Lisansüstü Başvuru Kılavuzunda ilan edilmektedir.

Lisans dersleri, doktora ders yüküne ve kredi hesaplamasına sayılmaz.

 

6. Program Süresi

Öğrenim süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç olmak üzere:

  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için:
    • Normal süre: 8 yarıyıl
    • Azami süre: 12 yarıyıl
  • Lisans derecesi ile kabul edilenler için:
    • Normal süre: 10 yarıyıl
    • Azami süre: 14 yarıyıl

Ders tamamlama süreleri:

  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için: kredili dersleri başarıyla tamamlama azami süresi 4 yarıyıl,
  • Lisans derecesi ile kabul edilenler için: azami 6 yarıyıl.

Bu süreler içinde derslerini ve yönetmelikte öngörülen en az genel not ortalamasını tamamlayamayan öğrencilerin programla ilişiği kesilir.

 

7. Tez, Danışmanlık ve Yeterlik Süreci

7.1. Danışman Ataması

  • Her öğrenci için bir tez danışmanı, Enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilir; danışman ataması Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla kesinleşir.
  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için danışman ataması en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar, lisans derecesi ile kabul edilenler için en geç dördüncü yarıyılın sonuna kadar yapılır.

7.2. Doktora Yeterlik Sınavı

  • Yeterlik sınavı; ders ve seminerlerini tamamlayan öğrencinin, alanındaki temel konular, kavramlar ve doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığını ölçer.
  • Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girebilir.
  • Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler en erken 3., en geç 5. yarıyılın sonunda; lisans derecesiyle kabul edilenler en erken 5., en geç 7. yarıyılın sonunda yeterlik sınavına başvurmak zorundadır.

Yeterlik sınavı:

  • Yazılı ve sözlü iki bölümden oluşur.
  • Başarı notu 100 üzerinden en az 75’tir.
  • Sınav, doktora yeterlik komitesi ve jürisi tarafından yürütülür; komite ve jüri yapısı yönetmelik md. 48/3-4’te ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Bölüm içi Yeterlik Kriterleri:

  • 2016 Aralık döneminden itibaren, doktora yeterlik sürecinde öğrencinin ulusal veya uluslararası hakemli bir dergide en az bir makale yayımlamış olması;
  • Yeterlik sözlü sınavında, ilgili alanda hazırlanmış en az 50 eserlik (kitap, makale, tez vb.) literatüre hâkimiyetin gösterilmesi;
  • Yeterlik sorularının, dört temel alan (Etik/Estetik/Politik Felsefe/Tarih Felsefesi; Dil ve Bilim Felsefesi–Mantık–Zihin Felsefesi; Epistemoloji–Ontoloji–Metafizik–Fenomenoloji–Felsefe Tarihi; Türk-İslam Felsefesi ve Modern Türk Düşüncesi) etrafında yapılandırılmış soru havuzundan seçilmesi

esas alınır.

-Doktora Yeterlilik Soru Havuzu

Sorular

  • I. Etik, Estetik, Toplum Bilimleri, Politik Felsefe, Tarih Felsefesi
    1. Dionysos ve Apollon arasındaki ilişki Herakleitos ve Platon'un felsefelerine nasıl yansımıştır?
    2. Heidegger’de modern teknik ile alethia kavramı arasındaki ilişki nasıldır?
    3. Kant’ın felsefesinde metafizik neden bir savaş alanı olarak nitelendirilmiştir?
    4. Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi adlı eserinden insan hangi düşünme biçimiyle ne türden temel kavramları, nasıl oluşturmaktadır?
    5. Modern nedensellik (causality) ile Antik Yunan döneminde nedensellik (aitia) arasındaki farklar nelerdir?
    6. Kant’ın felsefesinde transandant ile transendantal kavramları bilgi oluşturmada nasıl bir işleve sahiptirler?
    7. Platon’un Devlet’teki temel iddiasını desteklemeye çalışan argümanlarını, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    8. Aristoteles’in Nikomakhos’a Etik’teki işlev argümanını kurup onunla ilgili temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    9. Platon ile Aristoteles’in eudaimonia anlayışları arasındaki temel farklar nelerdir, Aristoteles’in bu konuda Platon'a eleştirilerini de belirterek açıklayınız.
    10. Farklı türlerini de belirterek, faydacı etiğin dayandığı temel argümanlar nelerdir, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    11. Kant etiğinin dayandığı temel argümanlar nelerdir, temel yorum ve eleştirileri de belirterek değerlendiriniz.
    12. Normatif etik teorilerin sınıflandırılması nasıl yapılabilir; bu sınıflandırmada Antikçağ normatif etik teorilerinin yeri ne olabilir, değerlendiriniz.
    13. Ahlaki ifadelerin doğası, doğru ya da yanlış olup olamayacakları, temellendirilip temellendirilemeyecekleri, doğru ya da yanlış olabilir ve temellendirilebilir iseler bunların nasıl olabileceği konusunda ileri sürülen temel teorileri, bu teorilerin temel yorum ve eleştirilerini de belirterek açıklayınız.
    14. Metaetiğin temel problemlerini ve bu problemlerle ilgili temel yaklaşımları açıklayınız.
    15. Günümüzde uygulamalı etiğin ele aldığı belli başlı problemlerin ne olduğunu, bu problemlerle ilgili temel görüşleri de de belirterek açıklayınız.
    16. İyi-durumdalık (well-being) hakkındaki temel teoriler nelerdir, bunların sınıflandırılması konusundaki yaklaşımları da belirterek açıklayınız.
    17. Platon ve Hobbes'u yasa, yasanın kökeni ve meşruiyet kaynakları açısından karşılaştırınız.
    18. Antik, modern ve çağdaş demokrasi tanımlarını en az birer filozof metnine referansla benzerlikleri ve farklılıkları açısından ortaya koyunuz.
    19. Marx, Kierkegaard ve Nietzsche'nin özne sorununa getirdikleri yaklaşımları Hegel'le ilişki içerisinde değerlendiriniz.
    20. Rousseau, Montesquieu ve Hegel'i sivil toplum-devlet ilişkisi açısından karşılaştırınız.
    21. Egemenlik anlayışındaki dönüşümü iki modern ve iki çağdaş düşünür üzerinden ele alınız.
    22. Politika bir bilim midir? Aristoteles ve Machiavelli üzerinden tartışınız.
    23. Özgürlük talebi ile adalet arayışı ayrılabilir mi? Platon, Rawls ve Habermas metinlerinde bu soruya yanıt arayınız.
    24. Rasyonalite eleştirisi açısından Adorno, Benjamin ve Foucault'ın konumlarını inceleyiniz.
    25. Kant'ın (Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi kitabından farklı olarak) Ahlak Metafiziği'nde ortaya koyduğu özgürlük ve normativite kavrayışını, Hegel'in normlarda ve paylaşılan pratiklerde nesnelleştirilmiş akıl olarak düşündüğü Sittlichkeit kavramı ile kıyaslayınız.
    26. Sanat bilimden daha az mı gereklidir? Kant 3. Kritik ve Hegel'in Estetik yapıtları çerçevesinde tartışınız.
    27. Felsefenin dünya sorunlarının çözümüne yaptığı katkıları açıklayınız.
    28. Özgürlüklerin artması ile gelir dağılımı dengesi arasındaki ilişkileri tartışınız.
    29. Tarih metafiziğinin temellendirilmesi hangi kavramlarla yapılmaktadır?
    30. Küresellik şartları göz önüne alındığında, siyaset anlayışlarının hangi değerler üzerinden gelişeceği hakkında bir değerlendirme yapınız.
    31. Sorumluluk ile özgürlük kavramları arasındaki çelişkileri ve uyumu açıklayınız.
    32. Kimlik sorununu felsefe açısından ele alarak, küreselleşmenin kimliklerin dönüşümü üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
    33. Eşitlik ve özgürlük kavramlarını tanımlayarak bu kavramlar arasındaki ilişkiyi sunan iki karşıt argüman geliştiriniz ve bu argümanları savununuz.
    34. İnsanın kendini anlamlandırması ile tarihlilik arasındaki ilişkiyi tartışınız.
    35. Anlam-değer ilişkisini kurarak, insanın evreni ve kendisini anlamlandırmasında hangi değerlerin ön plana çıktığını belirtiniz.
    36. Tarih bilgisinin güvenilirliği sorununu tarih felsefesi açısından tartışınız.
    37. Popper’ın tarihin anlamı olmadığına ilişkin görüşünü eleştirel olarak değerlendirerek, kendi düşünceniz doğrultusunda tartışınız.
  • II. Dil Felsefesi, Bilim Felsefesi, Matematik Felsefesi, Mantık, Zihin Felsefesi
    1. Frege’nin anlam ile gönderim arasında yaptığı ayrımı Russell’ın belirli betimlemeler hakkındaki değerlendirmesi ve Kripke’nin katı gösterici anlayışı üzerinden tartışınız.
    2. Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi’nde ileri sürdüğü metafizik anlayışın Wittgenstein’ın Tractastus’u açısından nasıl değerlendirilebileceğini tartışınız.
    3. Gödel’in tamamlanamazlık teorisinden sonra matematiğin temellendirilmesinde ‘görü’nün durumunu tartışınız.
    4. Popper’ın doğrulamacılık eleştirisi, Lakatatos’un araştırma programı önerisi, Quine’ın sanılar ağı bilimin neliği hakkında ne söylemektedir, tartışınız.
    5. Mantıkta devrim yaşanmış mıdır? Yaşanmışsa kim(ler) hangi çerçevede gerçekleştirmiş, yaşanmamışsa neden yaşanmamıştır?
    6. Tarski, geleneksel doğruluk anlayışlarını neden eksik bulmuştur? Kendi doğruluk anlayışı bu eksikliği nasıl çözmüştür?
    7. Zihnin fiziksel süreçlere indirgenmesine karşı ileri sürülen argümanların geçerliliğini tartışınız.
    8. Analitik yargılar ile sentetik yargılar arasındaki ayrımı analitik felsefe geleneği açısından tartışınız.
    9. Matematik bir nesne nasıl ortaya çıkar? İnşa mı edilir, kurgu mudur, deneysel kökenli midir yoksa Platonik bir alandan mı yakalanır, tartışınız.
    10. Sıkı içerme (strict implication) ile maddi içerme (material implication) ayrım nasıl ortaya çıkmıştır, ayrımın 20. yüzyıl mantık tartışmaları içindeki yerini açıklayınız.
    11. Mantık ilkeleri evrensel midir? Çelişkili bir mantık kurulabilir mi?
    12. Searl’ün ‘çin odası argümanı’ ile Turing testi karşıtlığını ‘qualia’ sorunu üzerinden tartışınız.
    13. Bir felsefi sorun olarak ‘anlam’ın 20. yüzyıl felsefesinde tartışma bağlamını açıklayınız.
    14. Doğal dil ile sembolik dil arasındaki bağıntıyı dil oyunları ve mantık türleri üzerinden tartışınız.
    15. Bilimsel süreçlerin değişimini açıklamaya yönelik üç kuramı görünüş-gerçek, doğruluk ve geçerlilik üzerinden tartışınız.
  • III. Epistemoloji, Ontoloji, Metafizik, Felsefe Tarihi, Fenomenoloji
    1. Platon’u idealist bir ontoloji ve epistemoloji oluşturmaya yönelten toplumsal ve politik etmenler neler olabilir?
    2. Aristoteles’in Platon’un idealar kuramını eleştirisini anlatıp yorumlayınız.
    3. Descartes’ın modern felsefe için belirleyici olmasının nedenini açıklayınız.
    4. Kant’ın transendental idealizmi Hume’un empirist kuşkuculuğundan nasıl etkilenmiştir?
    5. Fichte’nin Kant’ın ‘kendinde-şey’ (Ding an sich) sınır kavramını eleştirisi Alman İdealizminin gelişimi açısından ne anlama gelir?
    6. Schlelling’in nesnel idealizmi Spinoza’nın töz ve doğa anlayışıyla nasıl bir dolayıma sahiptir?
    7. Hegel’in mutlak idealizminde ‘mutlak’ ve ‘idealizm’ kavramları nasıl tanımlanabilir?
    8. Hegel’de mutlak idea ve mutlak tin arasında nasıl bir ilişkiden söz edilebilir?
    9. Adorno ve Horkheimer’ın Aydınlanmacı akıl ve zihniyeti eleştirisini yorumlayınız.
    10. Frankfurt Okulu’nu düşünürleri Hegel ve Marx’ın görüşlerinden nasıl beslenmişlerdir?
    11. Felsefe sorusunu tanımlayınız ve örneklerle açıklayınız.
    12. Felsefe yapmak ne anlama gelmektedir?
    13. “Küresellik, felsefede varılması gerekli en önemli hedeflerden biridir.” Yargısını savunmak ve reddetmek açılarından değerlendiriniz.
    14. "Tez nedir?" sorusunu doktora tezi bağlamında tartışınız.
    15. Bir felsefe metnini diğer metinlerden ayıran özellikler nelerdir? Karşılaştırma yaparak açıklayınız.
    16. Felsefeci olarak felsefeye nasıl bir katkı sağlayacağınızı düşünüyorsunuz? Çalışmayı düşündüğünüz tez konusu bağlamında bir değerlendirme yapınız.
    17. Felsefe yönteminin temel kavramlarını açıklayınız ve birbirleriyle ilişkilerini yazınız.
    18. Herhangi bir konunun felsefeleştirilmesi nasıl yapılmaktadır; bir örnekle açıklayınız.
    19. Bilgelik, felsefenin çıktığı kaynak mıdır yoksa ulaşmak istediği hedef midir? Sorusunu eleştirel bir tarzda analiz ediniz.
    20. 20. yüzyılda yapılan bilimsel keşifler felsefe yapmayı nasıl etkilemektedir?
  • IV. Türk İslâm Felsefesi, Modern Dönem Türk Düşüncesi
    1. “Uzlaştırma” kavramı bağlamında İslam dünyasının tevarüs ettiği felsefî geleneğin temel özelliklerini açıklayıp MS. V. yüzyılda İskenderiye’de oluşturulan felsefe müfredatı hakkında bilgi veriniz.
    2. Kindî, Fârâbî, İhvân-ı Safâ ve İbn Sînâ çerçevesinde metafiziğin konusuna dair İslam felsefe geleneğindeki tartışmaları değerlendiriniz.
    3. Kelâm ve felsefenin Tanrı-âlem ilişkisine yaklaşımlarını âlemin ezeliliği ve Tanrı’nın tikellere dair bilgisi tartışmaları açısından değerlendiriniz.
    4. Felsefe-kelam etkileşimi açısından Fahreddin er-Râzî’nin İslam düşünce tarihindeki konumunu değerlendiriniz.
    5. Eflatun’un filozof-kral’ı ile Fârâbî’nin filozof-peygamber’ini din-felsefe-siyaset ilişkileri açısından karşılaştırınız.
    6. Te’vil kavramı bağlamında İbn Rüşd’ün din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini değerlendirip, dinî nasları anlama ve yorumlama açısından filozoflara, kelamcılara ve halka biçtiği rolü açıklayınız.
    7. Beden-nefs ilişkisi açısından, İslam ahlâk literatüründe yaygın olarak kabul edildiği şekliyle temel erdemleri açıklayıp Eflatun ve Aristoteles’teki kökenleriyle ilişkilendiriniz.
    8. Fârâbî’ye göre öncül türleri ve bunların kesinlik değerini açıklayınız.
    9. İbn Sînâ açısından kelamda kullanılan öncüllerin epistemik değerini açıklayıp kelam disipline biçtiği konumu değerlendiriniz.
    10. “Varlık niçin var da yok değil?” sorusuna sizce Fârâbî nasıl cevap verirdi? Gerekçeleriyle açıklayınız.
    11. Aristoteles’in İkinci Analitikler’deki “Hiçbir bilim kendi konusunu ispatlayamaz” ilkesini dikkate alarak İbn Sînâ’nın felsefî ilimler tasnifini açıklayınız.
    12. İbn Sînâ açısından niçin özü itibariyle zorunlu varlık vardır ve bir tanedir?
    13. Varlık-mahiyet ve zorunlu-mümkün-imkânsız kavramlarını dikkate alarak (1) Tanrı, (2) birinci akıl, (3) masadaki kitap (5) tasarımcının hayal ettiği araba ve (6) yanmayan ateşin ontolojik konumlarını gerekçeleriyle açıklayınız.
    14. İbn Sînâ felsefesinde faal aklın ontolojik ve epistemolojik konumunu açıklayıp Aristoteles’in aktif akıl kavramıyla karşılaştırınız.
    15. Plotinus ile Fârâbî’nin sudûr teorilerini karşılaştırınız.
    16. “Mille” kavramı çerçevesinde Fârâbî’nin din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini açıklayınız.
    17. Sizce “Keşke bu dünyada hiç kötülük olmasa!” şeklindeki bir temenniye İbn Sînâ nasıl cevap verirdi? Gazzâlî’nin “mümkün âlemlerin en iyisi” anlayışıyla karşılaştırınız.
    18. Determinizm ve vesilecilik akımları çerçevesinde ateş ile pamuğun yan yana geldiği her durumda ateşin pamuğu yakması durumunu İbn Sînâ ve Gazzâlî açısından gerekçelendirerek açıklayınız.
    19. İbn Sînâ’ya göre “Masanın üzerindeki ayva sarıdır” ve “Bu ayvayı sevmiyorum” yargılarına ulaşmam ile rüyamda “mor bir ayva” görmem hangi süreçler neticesinde gerçekleşmektedir?
    20. İbn Sînâ’ya göre “bu insan”dan “insanlık” akledilirine ulaşmamız nasıl bir süreçte gerçekleşmektedir?
    21. “Tabii organik cismin ilk yetkinliği” tanımı çerçevesinde nefs kavramının mahiyetini ve bedenle ilişkisini açıklayınız.
    22. “Peygamberin yasa koyuculuğu” bağlamında İbn Sînâ’nın pratik felsefeye yaklaşımını değerlendiriniz.
    23. İbn Sînâ felsefesinin sonraki yüzyıllarda etkili oluşunun temel sebepleri nelerdir?
    24. Gazzâlî ve İbn Rüşd’ün din-felsefe ilişkisi hakkındaki görüşlerini karşılaştırınız.
    25. İbn Sînâ’ya göre vahyin, nübüvvetin ve mucizenin imkânı felsefî olarak nasıl gerekçelendirilebilir? Sezgi kavramı merkezinde değerlendiriniz.
    26. İslam siyaset düşüncesinin teşekkülünde Eflatun ve Aristoteles’in siyaset felsefelerinin etkisini tarihî ve doktrinel olarak değerlendiriniz.
    27. Siyasî ve ahlakî içerimleri açısından adalet kavramının İslam düşüncesindeki yeri hakkında bilgi veriniz.
    28. Otorite kavramı açısından klasik dönem İslam ve Hıristiyanlık’ın siyasete yaklaşımlarını mukayese ediniz.
    29. Osmanlı kuruluş döneminde kurulan medrese ve sonrasındaki eğitim müfredatı çerçevesinde İslam felsefesinin hangi metinler üzerinden işlendiğini açıklayınız?
    30. İslâm dünyasında Îsâgûcî'nin serüveni hakkında bilgi verdikten sonra, Ebherî'nin Îsâgûcî'sini Profiryus'unkiyle mukayese ederek ayrıntılı bilgi veriniz.
    31. Osmanlı'nın kuruluşunda devraldığı düşünce mirası olarak kelâm-felsefe-tasavvuf'un iç içe geçmesini, Fahreddin er-Râzî, İbnü'l-Arabî ya da Sadreddin Konevî'den seçtiğiniz bir örnek sorun etrafında açıklayınız.
    32. Kemalpaşazade'nin vücud-ı zihnî hakkındaki düşüncelerini açıklayınız.
    33. Kadızadeli hareketinin temel kabullerini belirttikten sonra Kadızadeliler-Sivasîler arasındaki fikrî mücadelenin hangi tartışmalar etrafında oluştuğunu belirtiniz.
    34. Osmanlı döneminde din-siyaset ilişkisini nizâm-ı âlem kavramı bağlamında tartışınız.
    35. Tanzimat sonrasında ortaya çıkan siyasi ve fikrî akımları öne çıkan isimler eşliğinde açıklayınız?
    36. Osmanlı Modernleşmesi bağlamında kavim-ümmet-ulus-millet kavramlarının ilişkisini açıklayınız.
    37. Türk-Japon modernleşmesinin benzer ve farklı yönlerini belirtiniz.
    38. Tanzimat sonrasında bilginin popülerleşmesinin aracı olan süreli yayıncılığın serüveni hakkında bilgi veriniz.
    39. Tanzimat dönemindeki dile ilişkin tartışmalarla Osmanlı sonrasındaki "dil tartışmaları" arasında bir ilişki kurulabilir mi?
    40. "Harf inkılâbı dil meselemizin esası değil bir cüz'üdür" ifadesini dil-din ilişkisini göz önünde bulundurarak tartışınız?
    41. II. Meşrutiyet’in ilanıyla ortaya çıkan "Basın Patlaması" ile sonrasındaki süreçte gün yüzüne çıkan "kadın hareketi" hakkında bilgi verin?
    42. Tanzimat döneminin entelektüel profili için Osmanlıcılık-İslamcılık-Türkçülük ve Batıcılık neden geçişken bir yapı arz eder? Örnekler üzerinden açıklayınız.
    43. Kant'ın eleştirel felsefesi bağlamında, Tanrı'nın varlığı kanıtlanabilir mi?
    44. Tanrı'nın varlığı konusunda en eski ve en sık başvurulan delil "Ontolojik Delil", neden en sık dile getirilen delil olmuştur? Bu delile Hume ve Kant tarafından getirilen eleştirileri nasıl değerlendirirsiniz?
    45. Din felsefesi yapma tarzlarından yalnızca bir tanesi olan "Analitik din felsefesi"nin din dili vurgusunu nasıl değerlendirirsiniz? Din felsefesi, dini ifadelerin analizi öncelenerek yapılabir mi?
    46. Hegel, "Tanrı mutlak tindir" derken, panteist bir görüşü mü yansıtmaktadır?
    47. Fichte'nin "Tüm Vahiy Eleştirisi" isimli kitabı nedeniyle ateizmle suçlanmasına hangi iddiası neden olmuştur?
    48. Schleiermacher'in psikolojik Hermeneutik anlayışını göz önünde bulundurarak, İslam vahyini hermeneutik bir yaklaşımla anlamayı deneyebilir miyiz?
    49. Schleiermacher ve Dilthey'in hermeneutik yaklaşımlarındaki temel fark nedir?
    50. Din ve felsefe ilişkisi bakımından, akıl tarihsel midir?
  • V. Ortaçağ Felsefesi
    1. Ortaçağ felsefesinde Tanrı kavramını açıklayınız.
    2. Ortaçağda tümeller problemini açıklayınız.
    3. Ortaçağda dostluk kavramını açıklayınız.
    4. Ortaçağ felsefesinde iman-akıl ilişkisini tartışınız.
    5. Anselmus’un Tanrı anlayışı ve Tanrı kanıtlamasını açıklayınız.
    6. Ortaçağda kötülük problemini tartışınız.
    7. Eriugena’nın Tanrı ve yaratılış konusundaki görüşlerini açıklayınız.
    8. Aşağıdaki metni Aeternitas kavramı açısından yorumlayınız. (Boethius, Philosophiae Consolatio V. 6):

“Deum igitur aeternum esse cunctorum ratione degentium commune iudicium est. Quid sit igitur aeternitas consideremus; haec enim nobis naturam pariter divinam scientiamque patefacit. Aeternitas igitur est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio, quod ex collatione temporalium clarius liquet. Nam quidquid vivit in tempore id praesens a praeteritis in futura procedit nihilque est in tempore constitutum quod totum vitae suae spatium pariter possit amplecti. Sed crastinum quidem nondum adprehendit, hesternum vero iam perdidit; in hodierna quoque vita non amplius vivitis quam in illo mobili transitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam essenec desinat vitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nondum tamen tale est ut aeternum esse iure credatur. Non enim totum simul infinitae licet vitae spatium comprehendit atque complectitur, sed futura nondum, transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis vitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quidquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum esse iure perhibetur, idque necesse est et sui compos praesens sibi semper adsistere et infinitatem mobilis temporis habere praesentem.”

    1. Aşağıdaki metni unutma ve hafıza kavramları çerçevesinde yorumlayınız (Augustinus, Confessiones, X.16):

“Quid, cum oblivionem nomino atque itidem agnosco quod nomino, unde agnoscerem nisi meminissem? non eundemsonum nominis dico, sed rem quam significat. quam si oblitus essem, quid ille valeret sonus agnoscere utique non valerem. ergo cum memoriam memini, per se ipsam sibi praesto est ipsa memoria. cum vero memini oblivionem, et memoria praesto est et oblivio, memoria qua meminerim, oblivio quam meminerim. Sed quid est oblivio nisi privatio memoriae? quomodo ergo adest ut eam meminerim, quando cum adest meminisse nonpossum? at si quod meminimus memoria retinemus, oblivionem autem nisi meminissemus, nequaquam possemus audito isto nomine rem quae illo significatur agnoscere, memoria retinetur oblivio. adest ergo ne obliviscamur, quae cum adest, obliviscimur. an ex hoc intellegitur non per se ipsam inesse memoriae, cum eam meminimus, sed per imaginem suam, quia, si per se ipsam praesto esset oblivio, non ut meminissemus, sed ut oblivisceremur, efficeret? et hoc quis tandem indagabit? quis comprehendet quomodo sit?”

 

7.3. Tez Önerisi ve Tez İzleme Komitesi

  • Yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci, en geç 6 ay içinde tez izleme komitesi önünde tez önerisini sözlü olarak savunur.
  • Tez izleme komitesi üç öğretim üyesinden oluşur; danışman dışında bölüm içi ve bölüm dışından birer üye bulunur.
  • Komite tez önerisi için kabul, düzeltme veya ret kararı verir; ret halinde öğrenciye danışman/değişiklik hakları tanınır.

Tez önerisi kabul edilen öğrenci, bu tarihten itibaren:

  • Her yıl Ocak–Haziran ve Temmuz–Aralık dönemlerinde olmak üzere, yılda iki kez tez izleme komitesi tarafından ara değerlendirmeye tabi tutulur,
  • Her toplantıdan önce yazılı tez izleme raporu sunar ve sözlü olarak savunur (md. 49/7).

Üst üste iki kez veya aralıklı üç kez başarısız bulunan öğrencinin programla ilişiği kesilir.

7.4. Yayın Şartı ve Tez Savunması

Tez savunma sınavına girebilmek için:

Öğrencinin aşağıdaki şartlardan en az birini yerine getirmesi gerekir:

a) Alanı veya tezi ile ilgili, ilk yazarı kendisi olan en az bir makalesini ulusal veya uluslararası hakemli bir dergide yayımlamış olması veya yayıma kabul yazısını sunması (yayında Üniversite adının geçmesi zorunludur).

b) Alanı veya tezi ile ilgili, ilk yazarı kendisi olan bir kitap bölümünü, Üniversitelerarası Kurul kriterlerine uyan ulusal veya uluslararası bir kitapta yayımlamış olması (yayında Üniversite adının geçmesi zorunludur).

Tezini tamamlayan öğrenci:

  • Tezini, danışmanının onayından sonra Enstitüye teslim eder (intihal/benzerlik raporu dâhil),
  • Tez jürisi önünde tezini sözlü olarak savunur.
  • Jüri, savunma sonunda kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Düzeltme verilen durumda, öğrenciye en fazla 6 aylık ek süre tanınır; bu süre sonunda aynı jüri önünde tekrar savunma yapılır.

Not: Programa ilişkin detaylı bilgi için: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=22828&MevzuatTur=8&MevzuatTertip=5 

8. Program Yeterlilikleri (Öğrenme Çıktıları)

Doktora programından mezun olanlar:

  1. Felsefe tarihinde öne çıkan filozofları, felsefenin temel problem alanlarını ve disiplinlerini, temel felsefi kavramları açıklayabilir.
  2. İnsanlığın düşünsel gelişim sürecini ve felsefi düşüncenin farklı dönemlerini yorumlayabilir.
  3. Felsefe alanındaki bilgi ve becerileri kullanarak kişisel ve kurumsal gelişimi planlar.
  4. Felsefe alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
  5. Felsefe alanı ile ilgili bilgileri toplar, çözümler, yorumlar ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşır.
  6. Felsefe alanında disiplinler arası araştırma ve inceleme yapmaya yönelir.
  7. Alanında temel kavram ve kuramları özümsemiş, yeterli altyapıya sahip; kuramsal ve uygulamalı bilgileri sorgulayabilme veya kullanabilme becerisine sahiptir.
  8. Yeni ve karmaşık fikirlerin eleştirel analizini, sentezini ve değerlendirmesini yapabilir.
  9. Alanıyla ilgili yazılmış kaynaklar ve alanı destekleyen diğer kaynakları değerlendirebilecek kuramsal bilgilere sahiptir.
  10. Problemleri saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisine; gerekçelendirilebilir çözümler önerebilme becerisine; bu amaçla uygun analitik yöntemler ve modelleme tekniklerini seçme ve uygulama becerisine sahiptir.
  11. Bilgiye erişebilme ve kaynak araştırması yapabilme, veri tabanlarını ve diğer bilgi kaynaklarını etkin olarak kullanabilme becerisine sahiptir.
  12. Alanıyla ilgili edindiği bilgi ve becerileri kullanarak sorunları saptayabilir ve gerekçelendirilebilir çözümler önerebilir.
  13. Felsefe alanında sosyal ve kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır; tarihî ve kültürel mirasa sahip çıkar.

 

9. Yetkinlikler

Mezunlar:

  • Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
  • Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü, kültürel değerlerin korunması, çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olur.
  • Bağımsız ve ekip halinde çalışabilir; alanıyla ilgili çalışmalarda elde ettiği sonuçlar üzerine meslektaşlarıyla tartışmalar sürdürebilir.
  • Uğraştığı sorunları sonuçlandırıncaya kadar araştırıp tartışabilen, alana ilişkin özgün düşünceler üretebilen ve yayın yapabilen bir araştırmacı profiline ulaşır.

 

10. Kesin Kayıt İçin Gerekli Belgeler

Kesin kayıt yaptırmaya hak kazanan adaylar, ilan edilen süre içinde Enstitüye aşağıdaki belgeleri teslim ederler (güncel liste her dönem başvuru kılavuzunda duyurulur):

  1. Yüksek lisans diploması veya mezuniyet belgesinin onaylı sureti.
  2. Yüksek lisans öğrenimi boyunca alınan tüm dersleri ve mezuniyet not ortalamasını gösteren onaylı transkript.
  3. ALES belgesinin internet çıktısı veya eşdeğeri sınav sonuç belgesi.
  4. YDS/YÖKDİL veya eşdeğeri yabancı dil sınavı sonuç belgesi.
  5. Son altı ay içinde çekilmiş 6 adet vesikalık fotoğraf.
  6. Nüfus cüzdanı fotokopisi (yabancı uyruklular için ikamet tezkeresi ve Yabancı Uyruklu Numarasını gösterir belge).
  7. Erkek adaylar için askerlik durum belgesi.
  8. Öğrenim katkı payı/öğrenim ücretinin yatırıldığına dair banka dekontu.
  9. Yabancı uyruklu adaylar için öğrenim vizeli pasaportun kimlik ve geçerlilik sayfalarının noter tasdikli Türkçe çevirisi, Türkçe yeterlilik belgesi ve ikamet belgesi.
  10. Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olan adaylar için diploma/mezuniyet belgesi ve transkriptlerinin Türkçe tercümeleri ile birlikte denklik belgesi ve ilgili kurumun tanınırlığına ilişkin YÖK görüşü.
  11. İkametgâh beyan formu.

 

11. İş Birliği

Felsefe Doktora Programı, İstanbul Üniversitesi’nin ilgili fakülteleri, araştırma merkezleri ve ulusal/uluslararası akademik kurumlarla iş birliği içindedir.

Öğrenciler; seminerler, çalıştaylar, ulusal ve uluslararası kongreler, ortak metin okuma grupları ve proje çalışmalarına katılarak, farklı akademik çevrelerle etkileşim içinde araştırma yapma imkânı bulurlar.

 

12. Dilekçe ve Formlar

İlgili belgeler için:
 https://sosyalbilimler.istanbul.edu.tr/tr/content/ogrenci-isleri/dilekceler-ve-formlar

13. Bilimsel Hazırlık Programı

Felsefe Doktora Programına,

  • Lisans veya yüksek lisans eğitimini felsefe dışındaki bir alanda tamamlamış olan,
  • Ya da bu derecelerini başka bir üniversitede almış olan adaylar için,
     Anabilim Dalı Başkanlığı’nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla bilimsel hazırlık programı uygulanabilir.

Doktora düzeyindeki bilimsel hazırlık süreci yüksek lisansa göre daha kapsamlıdır:

1. Süre

  • Program süresi en çok iki yarıyıldır ve bu süre uzatılamaz.
  • Süre sonunda başarılı olamayan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir.
  • Bu süre doktora programının resmî öğrenim süresine dâhil edilmez.

2. Dersler

  • Doktora öğrencileri bilimsel hazırlık kapsamında lisans düzeyi ve/veya yüksek lisans düzeyi derslerden sorumlu tutulabilir.
  • Bilimsel hazırlıkta alınan bu dersler, doktora programının zorunlu derslerinin yerine geçmez.

3. Doktora Ders Yükü ile İlişkisi

  • Bilimsel hazırlık sırasında, Enstitü onayı ile doktora programından en fazla 9 kredilik ders alınabilir.
  • Öğrenci bu derslerde başarılı olmuşsa, bilimsel hazırlık tamamlandıktan sonra bu dersler doktora programına intibak edilerek ders yüküne sayılır.

Bilimsel hazırlık programı, öğrencinin doktora düzeyinde araştırma ve analiz faaliyetlerine başlamadan önce gerekli kuramsal zemin, felsefi altyapı ve alan bütünlüğü kazanmasını sağlamayı amaçlar.

 

 

Kulübün Adı: Felsefe Topluluğu

Kulübün Başkanı: Eren Deniz
Kulübün Danışman Öğretim Üyesi: Doç. Dr. N. Murad Omay

Kulübün Amacı: Düzenlediği öğrenci kongreleriyle öğrencilere belli bir konuyu felsefi bakış açısıyla sunabilme ve paylaşabilme imkanını yaratmak. Yapılan sunumların bölüm öğretim üyeleri ve öğretim görevlileri tarafından metodolojik ve içerik olarak çözümlenmesi aracılığıyla sunum hazırlayabilme ve makale yazabilme becerisinin geliştirilmesi. Öğrencilerin özel olarak ilgilenmek ve derinleşmek istedikleri felsefe disiplini ve filozoflara yönelik okuma gruplarının oluşturulması.

Kulübün Genel Faaliyet Alanları:

  • Felsefe bölümü öğrencilerine akademik takvim ve müfredat dışında felsefeyle ilgilenebilecekleri alanları ve zamanları yaratmak.
  • Alanında uzman kişilerin söyleşi, panel ve atölye çalışmaları aracılığıyla öğrencilerle buluşturulması.
  • Güz ve Bahar Dönemlerinde toplam iki tane olmak üzere Öğrenci Kongreleri’nin düzenlenmesi.